Banner patrona


Zbiory biblioteki

Niemcewicz w zbiorach Ursynoteki

Dzieła Juliana Ursyna Niemcewicza w zbiorach Biblioteki Publicznej im. Juliana Ursyna

Niemcewicza w Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy:

1. Bayki i powieści. T. I-II. Warszawa:1817

2. Dwaj panowie Sieciechowie. Powieść. Wrocław:1950, Kraków:2003

3. Dzieje panowania Zygmunta III, króla polskiego, wielkiego księcia litewskiego. Tom

I-III. Warszawa:1819, Kraków:1860

4. Dziennik z czynności moich w Ursinowie 1822-1831. Warszawa:2010

5. Dziennik z lat 1820-1828. Warszawa:2012

6. Dzienniki 1839-1841. Pułtusk:2008.

7. Dzienniki 1835-1836. Warszawa:2005

8. Jan z Tęczyna. Prawdziwe dzieje miłości królewny szwedzkiej Cecylii i szlachcica

polskiego. Warszawa:1936

9. Lejbe i Siora, czyli listy dwóch kochanków. Romans. Kraków:2004

10. Listy Litewskie. Warszawa:1812

11. Mowy Sejmowe 1788-1792. Warszawa:2011

12. Notes sur ma captivite a Saint-Petersbourg, en 1794,1795 et 1796. Paris:1843

13. Pamiętnik Juliana Ursyna Niemcewicza o czasach Księstwa Warszawskiego (1807-

1809). Warszawa:1902

14. Pamiętniki czasów moich. Tom I-II. Warszawa:1957

15. Pisma różne wierszem i prozą. Tom I. Warszawa:1803

16. Podróże historyczne po ziemiach polskich między rokiem 1811 a 1828 odbyte.

Paryż:1858

17. Podróże po Ameryce 1797-1807.Wrocław:1959

18. Powrót posła. Komedia w 3 aktach. Część I-II. Warszawa:1930,

Wrocław:1950,1952,1961,1962, Łódź:1975, Warszawa:1993 i inne wydania

19. Śpiewy historyczne. Kraków:1835; Petersburg:1859,1862; Warszawa: /b.r./, /b.r./,

1904, 1947, (1819-kserokopia)

20. Władysław Bojomir. Warszawa:2009

21. Wybór poezyi. Warszawa:1909

22. Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze. Tom I-V. Lipsk:1838-1840

 

„Dwaj panowie Sieciechowie”

Powieść strukturalnie składa się z dwóch odrębnych części. Pierwszą z nich jest relacja

narratora, który opisuje spotkanie z Florianem Sieciechem, jego matką oraz odnalezienie

pamiętników. Drugą stanowią fragmenty pamiętników członków rodziny Sieciechów:

Wacława Sieciecha (dziadka Floriana), oraz Stanisława Sieciecha (syna Floriana). Zapiski

Wacława dotyczą lat 1710-1717, natomiast Stanisława lat 1808-1812. Zapiski pisane

przez dwóch autorów w dwóch różnych epokach, odległych od siebie o cały wiek, zostały

zestawione na przemian. Zapiski różnią się pod wieloma względami, zarówno językiem, jak i

prezentują również całkowicie odmienne spojrzenie na sprawy związane z ojczyzną.

„Dziennik z czynności moich w Ursinowie 1822-1831”

W 1822 roku Niemcewicz zakupił majątek „Rozkosz”, który nazwał „Ursinowem”. Przez

cały okres pobytu w posiadłości poeta sporządzał zapiski związane z prowadzeniem swego

gospodarstwa, szczegółowo notując związane z nim wydatki. Niemcewicz prowadził

sielski tryb życia, wprowadził oryginalne metody ogrodnictwa, siał z powodzeniem nasiona

sprowadzane nawet z zagranicy. Jednocześnie aktywnie uczestniczył w życiu kulturalnym

i politycznym stolicy oraz bez reszty oddał się w swoim majątku twórczości literackiej. W

owym czasie Ursynów był chętnie odwiedzany przez wybitne osobistości, stając się ważnym

i modnym miejscem spotkań warszawskich elit towarzysko-kulturalnych. Opracowany przez

Izabellę Rusinową rękopis jest nieocenionym materiałem źródłowym dotyczącym historii

Ursynowa.

Dziennik z lat 1820-1828

Publikacja zawiera kilka dotąd nieopublikowanych rękopisów Juliana Ursyna Niemcewicza,

napisanych w okresie Królestwa Polskiego. Zapiski poprzedza poemat „Ursinów. Dumania”

pisany przez Niemcewicza od 1823 r., początkowo utrzymany w tonie sielsko-romantycznym,

stopniowo zmienia charakter na patriotyczno-wspomnieniowy. Poemat dobrze oddaje stan

ducha Polaków okresu związanego z następną częścią książki, tj. Dziennikiem Niemcewicza z

lat 1820-1828. Swoistą klamrą spinającą dwie pierwsze części stanowi patetyczna i podniosła

mowa Niemcewicza na cześć Tadeusza Kościuszki. Publikację kończą dwa niewielkie utwory

pt. „Żale starego żołnierza” i „Nadzieja”. W drugim tekście (wygłoszonym 3 maja 1831 r. na

posiedzeniu Towarzystwa Przyjaciół Nauk) autor wyraża przekonanie, że kiedyś dojdzie do

odbudowy niepodległego państwa polskiego. Całość uzupełniono krótkim zarysem dziejów

Królestwa Polskiego (lata 1815-1830) autorstwa Izabelli Rusinowej, co jest pomocne w

lepszym zrozumieniu prezentowanych utworów Niemcewicza.

„Dzienniki 1835-1836”

Niemcewicz był jednym z pionierów pisania dzienników, jako człowiek ciekawy otaczającej

go rzeczywistości relacjonował wydarzenia w sposób krytyczny z reporterskim zacięciem.

Jego pasji nieustannego notowania zawdzięczamy stosy rękopisów, w których pospiesznie

rejestrował zarówno z pozoru błahe wydarzenia, jak i fakty pierwszorzędne, często

rozgrywające się przed jego oczami. Dzienniki są cennym źródeł wiedzy o dziejach

politycznych i obyczajowych Polski w latach 1835-1836.

„Dzienniki 1839-1841”

Dzienniki Juliana Ursyna Niemcewicza z lat 1839-1841, kończące edycję Jego codziennych

zapisków, znajdują się w rękopisach Biblioteki Polskiej w Paryżu. Zawierają one wiadomości

nie tylko o pogarszającym się stanie zdrowia poety i pisarza, zmiennej pogodzie paryskiej, ale

przede wszystkim o zawirowaniach na arenie międzynarodowej oraz polityce carskiej wobec

poddanych – Polaków.

„Jan z Tęczyna”

Powieść historyczna (powstała w 1821-1823, wydana w 1824-1825). Niemcewicz nakreślił tu

panoramiczny obraz czasów Zygmunta Augusta, w centrum stawiając postać Jana Chrzciciela

Tęczyńskiego, znanego wcześniej głównie z poematu Jana Kochanowskiego, zmarłego

w 1563 roku w duńskim więzieniu. Autor czerpał z wielu wzorów: sięgnął do powieści

Scottowskiej – stąd splecenie fikcji literackiej z historią i drobiazgowe opisy. Wątki miłosne

opisane są w konwencji romansu sentymentalnego, natomiast towarzyszący głównemu

bohaterowi grand hiszpański jest wzorowany na postaci Cervantesa. Z kolei opowiadając

historię obłąkanego Eryka XIV, Niemcewicz buduje przejrzystą paralelę z rządami wielkiego

księcia Konstantego.

„Lejbe i Siora, czyli Listy dwóch kochanków”

Powieść dotyczy dyskusji nad kwestią żydowską, stanowił zwartą koncepcję asymilacji

Żydów z narodem polskim, przy jednoczesnym umniejszeniu wpływów sekty chasydzkiej.

Autor wypowiedział się jednoznacznie za zachowaniem odrębności religijnych i narodowych

mniejszości żydowskiej, posuwał się jednak do odważnej i daleko idącej krytyki fanatyzmu i

zacofania chasydów. Swoje poglądy autor włożył w usta pozytywnych bohaterów, przeciwne

opinie wypowiadają postaci negatywne. Utwór łączy elementy obyczajowe, satyryczne

i romansowe. Ma wyraźny oświeceniowy charakter, łączący dydaktykę z problematyką

społeczną.

„Mowy Sejmowe 1788-1792”

Mowy sejmowe Juliana Ursyna Niemcewicza (posła inflanckiego) to bardzo ważna część

spuścizny politycznej i intelektualnej Sejmu Czteroletniego. Zostały przygotowane do druku

i opracowane przez Aleksandra Czaję i ukazują autora jako posła niezwykle aktywnego,

odważnego, o poglądach wybiegających poza epokę, prawdziwie zaangażowanego w sprawy

ojczyzny.

„Powrót posła”

Najbardziej znany utwór z bogatego dorobku literackiego J.U. Niemcewicza. Jest to

pierwsza polska komedia polityczna, powstała w wyniku wydarzeń rozgrywających się

podczas obrad Sejmu Wielkiego. Posłem na ten sejm jest Walery, który właśnie w trakcie

zawieszenia obrad wraca do domu rodzinnego. Stara się on o rękę Teresy, córki Starosty

Gadulskiego. Na przeszkodzie ich związkowi stają jednak zaloty drugiego amanta kawalera

modnego Szarmanckiego. Nie perypetie miłosne głównych bohaterów są jednak istotą sztuki.

Postaci dramatu Niemcewicz uczynił bowiem nośnikami różnych postaw: z jednej strony

patriotycznych, obywatelskich, a z drugiej zupełnie wyzbytych troski o ojczyznę. I te właśnie

zostały zupełnie skompromitowane.

„Śpiewy historyczne”

Cykl pieśni historyczno-patriotycznych będących syntetyczną i idealną wizją przeszłość

Polski. Dzieło składa się z pieśni, czyli utworów wierszowanych, poświęconych wybitnym

postaciom historycznym (m.in. władcom: Bolesław Chrobry, Kazimierz wielki, Jan III

Sobieski) oraz istotnym wydarzeniom z historii naszego kraju (pogrzeb księcia Józefa

Poniatowskiego). Śpiewy napisane przystępnym językiem miały popularyzować wiedzę

na temat wielkiej przeszłości Polski, a tym samym krzewić uczucia patriotyczne w wśród

rodaków.

Adam Jerzy Czartoryski, „Żywot Juliana Ursyna Niemcewicza”

O istnieniu biografii Juliana Ursyna Niemcewicza napisanej przez księcia Adama Jerzego

Czartoryskiego wiedzą tylko zawodowi historycy, zajmujący się wiekiem XIX. Praca została

zapomniana. Tymczasem jest to niezwykle barwnie napisana opowieść, mająca walory pracy

naukowej, zawierająca wiele informacji o Niemcewiczu. Do biografii dołączone są ciekawe

dokumenty źródłowe z epoki, odnoszące się do działalności publicznej jej bohatera (aneksy,

listy).

Skip to content







Kontakt mailowy Kontakt Facebook Kontakt YouTube Kontakt instagram

URSYNOTEKA (C) 2018 | Polityka prywatności