{"id":8926,"date":"2017-05-15T23:47:02","date_gmt":"2017-05-15T21:47:02","guid":{"rendered":"https:\/\/ursynoteka.pl\/?p=8926"},"modified":"2017-05-15T23:47:02","modified_gmt":"2017-05-15T21:47:02","slug":"w-cyklu-opowiesci-o-milosciach-28-02-2017-roku-odbylo-sie-spotkanie-z-prof-krzysztofem-mrowcewiczem-zatytulowane-milosne-cierpienia-mlodego-wertera-i-jego-tworcy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/w-cyklu-opowiesci-o-milosciach-28-02-2017-roku-odbylo-sie-spotkanie-z-prof-krzysztofem-mrowcewiczem-zatytulowane-milosne-cierpienia-mlodego-wertera-i-jego-tworcy\/","title":{"rendered":"W cyklu \u201eOpowie\u015bci o mi\u0142o\u015bciach\u201d 28.02.2017 roku odby\u0142o si\u0119 spotkanie z prof. Krzysztofem Mrowcewiczem, zatytu\u0142owane \u201eMi\u0142osne cierpienia m\u0142odego Wertera i jego tw\u00f3rcy\u201d"},"content":{"rendered":"

\u00a0Cierpienia starego Goethego<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

\u201eJest to pewnikiem, \u017ce tylko mi\u0142o\u015b\u0107 czyni cz\u0142owieka potrzebnym na \u015bwiecie\u201d \u2013 stwierdza tytu\u0142owy bohater \u201eCierpie\u0144 m\u0142odego Wertera\u201d. Je\u015bli autor ksi\u0105\u017cki si\u0119 z nim zgadza\u0142, to niew\u0105tpliwie uczyni\u0142 wiele, aby by\u0107 \u015bwiatu potrzebnym. W swym nieprzeci\u0119tnie d\u0142ugim \u017cyciu Johann Wolfgang von Goethe zd\u0105\u017cy\u0142 pokocha\u0107 wiele kobiet, a \u015blady tych uczu\u0107 \u0142atwo odnale\u017a\u0107 na kartach dzie\u0142 wielkiego poety. Nie inaczej jest z \u201eCierpieniami\u2026\u201d: pierwowzorem ukochanej Wertera by\u0142a Charlotte Buff, kt\u00f3r\u0105 Goethe pozna\u0142 jako dwudziestotrzylatek.<\/p>\n

Na przeszkodzie rozkwitaj\u0105cemu uczuciu pocz\u0105tkuj\u0105cego literata do Charlotte sta\u0142y jej zar\u0119czyny z innym m\u0119\u017cczyzn\u0105, Johannem Christianem Kestnerem. \u201eWiosn\u0105 przyby\u0142 tu niejaki Goethe z Frankfurtu\u201d \u2013 pisa\u0142 szcz\u0119\u015bliwy narzeczony o swoim rywalu, kt\u00f3rego zauroczenia Charlotte nie by\u0142 zreszt\u0105 \u015bwiadom. \u201eJest bardzo utalentowany, istny geniusz i cz\u0142owiek z charakterem\u201d. Mimo \u017ce do tej charakterystyki Kestner zmuszony by\u0142 doda\u0107 s\u0142owo \u201edziwaczny\u201d, zaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 z Goethem. W efekcie Johann Wolfgang cierpia\u0142 m\u0119ki, rozdarty mi\u0119dzy mi\u0142o\u015bci\u0105 a przyja\u017ani\u0105. Ostatecznie Buff po\u015blubi\u0142a Kestnera i powi\u0142a dwana\u015bcioro dzieci, a Goethe napisa\u0142 inspirowan\u0105 zakazanym uczuciem ksi\u0105\u017ck\u0119: wzdychaj\u0105cy do narzeczonej przyjaciela Werter pope\u0142nia na ko\u0144cu powie\u015bci makabryczne samob\u00f3jstwo. Szcz\u0119\u015bliwie Goethe nie poszed\u0142 w jego \u015blady i wkr\u00f3tce znalaz\u0142 nowy obiekt westchnie\u0144.<\/p>\n

Kolejna ukochana te\u017c mia\u0142a na imi\u0119 Charlotte, by\u0142a jednak od Buff o jedena\u015bcie lat starsza i znacznie bardziej wytworna. Obraca\u0142a si\u0119 w kr\u0119gach dworskich, kocha\u0142a sztuk\u0119 i filozofi\u0119, pr\u00f3bowa\u0142a swoich si\u0142 na polu literatury. Pocz\u0105tkowo nie by\u0142a Goethem oczarowana (\u201eniemo\u017cliwy ze swym zachowaniem\u201d \u2013 narzeka\u0142a w listach), ale poeta wytrwale walczy\u0142 o uczucie wybranki. Zasypywa\u0142 Charlotte kwiatami, owocami (przesy\u0142a\u0142 ich ca\u0142e kosze), listami (prawie 1800!) i propozycjami rozrywek (od jazdy na \u0142y\u017cwach po lektur\u0119 Spinozy). Do dzi\u015b nie wiemy na pewno, czy ukochana Goethego odwzajemni\u0142a w ko\u0144cu jego uczucie, cho\u0107 lektura list\u00f3w poety nasuwa pewne podejrzenia. \u201eJeste\u015bmy naprawd\u0119 sobie po\u015blubieni\u201d \u2013 czy pisa\u0142by to kochaj\u0105cy bezwzajemnie? A jednak w rzeczywisto\u015bci przed o\u0142tarzem Goethe stan\u0105\u0142 z kim innym: dom stworzy\u0142a poecie Christiane Vulpius.<\/p>\n

Ona z kolei by\u0142a m\u0142odsza i ubo\u017csza od Goethego, zdecydowanie ust\u0119powa\u0142a mu te\u017c wykszta\u0142ceniem. Podbi\u0142a jednak serce tw\u00f3rcy \u201eFausta\u201d zmys\u0142ow\u0105 urod\u0105, pogod\u0105 ducha i mi\u0142ym usposobieniem. Niestety nie zaakceptowa\u0142o jej otoczenie Goethego. Wy\u015bmiewano ka\u017cdy drobiazg: niegustowne stroje Christiane, zami\u0142owanie kobiety do ta\u0144ca, a tak\u017ce niewylewanie za ko\u0142nierz i nieparlamentarny j\u0119zyk (od jakiego przecie\u017c nie stroni\u0142 sam Goethe). Poeta trwa\u0142 jednak w wyszydzanym konkubinacie, a zgorszonym kolegom po fachu wypomina\u0142 ich s\u0142abostki (na przyk\u0142ad Schillerowi karciarstwo i poci\u0105g do tabaki). \u015alub z Christiane wzi\u0105\u0142 dopiero po osiemnastu latach wsp\u00f3lnego po\u017cycia, gdy mieli ju\u017c dorastaj\u0105cego syna Augusta. Dziesi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej Christiane zmar\u0142a, a \u017cona Schillera z niesmakiem odnotowa\u0142a, \u017ce doprowadzi\u0142o to Goethego do \u0142ez.<\/p>\n

\u017begnana z p\u0142aczem \u017cona nie by\u0142a jednak ostatni\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 wielkiego poety. Goethe zacz\u0105\u0142 si\u0119 interesowa\u0107 kobietami bardzo wcze\u015bnie (ju\u017c w wieku pi\u0119tnastu lat by\u0142 obiektem plotek, gdy flirtowa\u0142 z kelnerk\u0105 zwan\u0105 Gretchen) i zabiega\u0142 o ich wzgl\u0119dy do p\u00f3\u017anej staro\u015bci. Gdy mia\u0142 siedemdziesi\u0105t dwa lata i przebywa\u0142 w uzdrowisku, ol\u015bni\u0142a go przyby\u0142a tam z matk\u0105 siedemnastoletnia Ulrike von Levetzow. Nie by\u0142o to przelotne zauroczenie: dwa lata p\u00f3\u017aniej Goethe oficjalnie poprosi\u0142 o r\u0119k\u0119 Ulrike, lecz jej rodzice wykazali wi\u0119cej zdrowego rozs\u0105dku i odm\u00f3wili. Dla starego poety by\u0142 to cios. Jeszcze raz pozwoli\u0142, by uczuciowy zaw\u00f3d zes\u0142a\u0142 mu natchnienie literackie: stworzy\u0142 \u201eElegi\u0119 marienbadzk\u0105\u201d, w kt\u00f3rej por\u00f3wna\u0142 Ulrike do pi\u0119knej i kusz\u0105cej, ale nios\u0105cej zgub\u0119 Pandory. Czy kiedy pisa\u0142 \u201eCierpienia m\u0142odego Wertera\u201d, zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce mi\u0142osne udr\u0119ki nie s\u0105 domen\u0105 dwudziestolatk\u00f3w?<\/p>\n

<\/p>\n

Marta S\u0142omi\u0144ska<\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"