{"id":8916,"date":"2017-05-15T23:41:15","date_gmt":"2017-05-15T21:41:15","guid":{"rendered":"https:\/\/ursynoteka.pl\/?p=8916"},"modified":"2017-05-15T23:41:15","modified_gmt":"2017-05-15T21:41:15","slug":"12-01-2017-r-w-cyklu-miles-polonus-czyli-tajemnice-wzloty-i-upadki-staropolskiej-szkoly-wojennej-odbylo-sie-spotkanie-z-prof-andrzejem-karpinskim-bitwa-pod-grunwaldem-z","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/12-01-2017-r-w-cyklu-miles-polonus-czyli-tajemnice-wzloty-i-upadki-staropolskiej-szkoly-wojennej-odbylo-sie-spotkanie-z-prof-andrzejem-karpinskim-bitwa-pod-grunwaldem-z\/","title":{"rendered":"12.01.2017 r. w cyklu \u201eMiles Polonus, czyli tajemnice, wzloty i upadki staropolskiej szko\u0142y wojennej\u201d odby\u0142o si\u0119 spotkanie z prof. Andrzejem Karpi\u0144skim: \u201eBitwa pod Grunwaldem znana i mniej znana\u201d"},"content":{"rendered":"

Tajna bro\u0144 w chaszczach<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

W pierwszych dekadach XV wieku stoczono bardzo niewiele bitew, kt\u00f3re mog\u0142y si\u0119 r\u00f3wna\u0107 z t\u0105 pod Grunwaldem. Wzi\u0119\u0142o w niej udzia\u0142 ponad 50\u00a0000 ludzi: nawet na polu bitwy pod Azincourt nie zgromadzono tyle wojska. Do zwyci\u0119stwa w walce z Krzy\u017cakami nie mog\u0142y jednak wystarczy\u0107 liczne zast\u0119py wojska, Polacy i Litwini potrzebowali przede wszystkim dobrego planu. Kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o, nietypowo jak na \u00f3wczesnego monarch\u0119, przygotowa\u0142 si\u0119 do wojny bardzo starannie. Kilka miesi\u0119cy przed starciem grunwaldzkim odby\u0142a si\u0119 tajna narada w Brze\u015bciu Litewskim: tam zdecydowano, \u017ce miejscem koncentracji wojsk b\u0119dzie Czerwi\u0144sk nad Wis\u0142\u0105, a celem g\u0142\u00f3wnego natarcia Malbork, jedna z najlepiej chronionych warowni Europy. Zamys\u0142 by\u0142 zatem ambitny, ale umo\u017cliwi\u0142 zaskoczenie Krzy\u017cak\u00f3w, kt\u00f3rzy d\u0142ugo s\u0105dzili, \u017ce Polacy uderz\u0105 na Pomorze Gda\u0144skie.<\/p>\n

Dodatkowym atutem wojsk Jagie\u0142\u0142y by\u0142 czas na mobilizacj\u0119 si\u0142: zyskano go dzi\u0119ki pro\u015bbie Krzy\u017cak\u00f3w o przed\u0142u\u017cenie rozejmu. Wielki mistrz Zakonu Ulrich von Jungingen zdecydowa\u0142 si\u0119 na ten krok, by do Polski zd\u0105\u017cyli dotrze\u0107 rycerze zagraniczni. Trzon armii krzy\u017cackiej stanowili bowiem nie zakonnicy, lecz \u015bmia\u0142kowie skuszeni perspektyw\u0105 wzi\u0119cia udzia\u0142u w walce przeciwko \u201epoganom\u201d (wszak Jagiel\u0142o przyj\u0105\u0142 chrzest tak niedawno, a diab\u0142u pono\u0107 nadal kaza\u0142 pali\u0107 ogarek!), postrzeganej jako umiarkowanie niebezpieczna i gwarantuj\u0105ca Bo\u017c\u0105 przychylno\u015b\u0107 oraz imponuj\u0105ce \u0142upy. Planu ataku Krzy\u017cacy nie mieli, zamierzali raczej broni\u0107 swoich granic. Dopiero skuteczny odp\u00f3r dany si\u0142om polsko-litewskim mia\u0142 pozwoli\u0107 na przej\u015bcie do kontrataku. By\u0142y to jednak pobo\u017cne \u017cyczenia: rozejm trwa\u0142 do 4 lipca, a ju\u017c 7 wojska polsko-litewskie zaj\u0119\u0142y B\u0105dzyn. Niespe\u0142na tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej stan\u0119\u0142y nad rzek\u0105 Drw\u0119c\u0105.<\/p>\n

Drw\u0119ca broni\u0142a przyst\u0119pu do terytori\u00f3w, kt\u00f3rych Krzy\u017cacy zamierzali broni\u0107, tote\u017c jej przekroczenie nie by\u0142o prost\u0105 spraw\u0105. Brody umo\u017cliwiaj\u0105ce przepraw\u0119 znajdowa\u0142y si\u0119 wprawdzie w kilku miejscach, ale ka\u017cde ubezpiecza\u0142 pot\u0119\u017cny zamek albo co najmniej ufortyfikowana palisada. Jagie\u0142\u0142o w pu\u0142apk\u0119 si\u0119 nie pcha\u0142, wola\u0142 Drw\u0119c\u0119 obej\u015b\u0107 i 15 lipca stawi\u0107 czo\u0142o Krzy\u017cakom pod wsi\u0105 Grunwald. Ukszta\u0142towanie terenu pozwoli\u0142o kr\u00f3lowi ukry\u0107 w zaro\u015blach cz\u0119\u015b\u0107 lekkiej jazdy, co mia\u0142o p\u00f3\u017aniej du\u017ce znaczenie dla przebiegu bitwy.<\/p>\n

Trwa\u0142a ona w sumie ponad sze\u015b\u0107 godzin, a zacz\u0119\u0142a si\u0119 od uderzenie lekkiej jazdy litewskiej i tatarskiej na krzy\u017cack\u0105 artyleri\u0119. Ta ostatnia nie budzi\u0142a w czasach Jagie\u0142\u0142y takiego respektu jak obecnie: dzia\u0142a nabijano bardzo d\u0142ugo, strzelano z rzadka. Lekko odziani, dosiadaj\u0105cy r\u0105czych koni Litwini i Tatarzy byli szybsi. Przeskoczyli wilcze do\u0142y, zaatakowali obs\u0142uguj\u0105cych dzia\u0142a, a w rezultacie przez ca\u0142\u0105 bitw\u0119 z armat wypalono zaledwie dwa razy. Znacznie gro\u017aniejsza by\u0142a \u015bwietnie wyszkolona krzy\u017cacka jazda. W drugiej fazie bitwy zepchn\u0119\u0142a do defensywy wojska litewskie: cz\u0119\u015b\u0107 walcz\u0105cych poda\u0142a ty\u0142y. Niekt\u00f3rzy historycy litewscy upieraj\u0105 si\u0119, \u017ce ucieczka ich przodk\u00f3w spod Grunwaldu by\u0142a pozorowana i mia\u0142a na celu zmuszenie Krzy\u017cak\u00f3w do po\u015bcigu. Przeczy temu fakt, \u017ce wielu Litwin\u00f3w zatrzyma\u0142o si\u0119 dopiero w Wilnie, gdzie og\u0142osili \u015bmier\u0107 Jagie\u0142\u0142y i swojego wielkiego ksi\u0119cia Witolda.<\/p>\n

Ci jednak \u017cyli i mieli si\u0119 dobrze. Upojeni zwyci\u0119stwem na prawym skrzydle Krzy\u017cacy zapomnieli o lewym, gdzie tymczasem g\u00f3r\u0119 wzi\u0119li Polacy. Ulrich von Jungingen i Jagie\u0142\u0142o u\u017cyli oddzia\u0142\u00f3w pozostaj\u0105cych dot\u0105d w odwodzie. Polacy sprawili si\u0119 lepiej, rozerwali g\u0142\u00f3wny korpus si\u0142 przeciwnika, dzi\u0119ki czemu mogli u\u017cy\u0107 swojej tajnej broni, czyli jazdy ukrytej w chaszczach. Krzy\u017cacy zostali okr\u0105\u017ceni i ponie\u015bli kl\u0119sk\u0119: osiem tysi\u0119cy z nich zgin\u0119\u0142o, kilkana\u015bcie trafi\u0142o do niewoli. Poleg\u0142 kwiat rycerstwa Zakonu: z 250 braci bior\u0105cych udzia\u0142 w bitwie przy \u017cyciu zosta\u0142o 47. W\u015br\u00f3d zabitych by\u0142 sam von Jungingen, kt\u00f3rego cia\u0142o Jagie\u0142\u0142o odes\u0142a\u0142 do Malborka. Zakon krzy\u017cacki nie mia\u0142 ju\u017c odzyska\u0107 dawnej si\u0142y militarnej. O skali jego pora\u017cki najlepiej \u015bwiadczy fakt, \u017ce Niemcy do dzi\u015b nazywaj\u0105 bitw\u0119 grunwaldzk\u0105 \u201epierwsz\u0105 pod Tannenebergiem\u201d: dzi\u0119ki temu mog\u0105 pociesza\u0107 si\u0119, \u017ce drug\u0105 wygrali.<\/p>\n

<\/p>\n

Marta S\u0142omi\u0144ska<\/p>\n

<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"