{"id":8906,"date":"2017-05-15T23:25:18","date_gmt":"2017-05-15T21:25:18","guid":{"rendered":"https:\/\/ursynoteka.pl\/?p=8906"},"modified":"2017-05-15T23:25:18","modified_gmt":"2017-05-15T21:25:18","slug":"w-cyklu-inaczej-o-sztuce-03-01-2017-r-odbylo-sie-spotkanie-z-drem-piotrem-laskiem-zatytulowane-rokokowe-kokoty-i-pobozni-mieszczanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/w-cyklu-inaczej-o-sztuce-03-01-2017-r-odbylo-sie-spotkanie-z-drem-piotrem-laskiem-zatytulowane-rokokowe-kokoty-i-pobozni-mieszczanie\/","title":{"rendered":"W cyklu \u201eInaczej o sztuce\u201d 03.01.2017 r. odby\u0142o si\u0119 spotkanie z drem Piotrem Laskiem, zatytu\u0142owane \u201eRokokowe kokoty i pobo\u017cni mieszczanie\u201d"},"content":{"rendered":"

Odmalowywanie rozpusty<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

Okre\u015blenie \u201eakademicki\u201d ma dzi\u015b raczej negatywne konotacje. W\u015br\u00f3d proponowanych przez s\u0142owniki synonim\u00f3w tego s\u0142owa znajdziemy takie wyrazy jak \u201eszablonowy\u201d, \u201esztampowy\u201d, a nawet \u201ebezwarto\u015bciowy\u201d. Nie spodoba\u0142oby si\u0119 to Ludwikowi XIV, patronuj\u0105cemu utworzonej w 1648 roku paryskiej Kr\u00f3lewskiej Akademii Malarstwa i Rze\u017aby. Mia\u0142 przecie\u017c prawo by\u0107 dumny z nowatorskiej instytucji, kt\u00f3ra wypracowa\u0142a metody zarz\u0105dzania dzia\u0142alno\u015bci\u0105 artystyczn\u0105 pozwalaj\u0105ce zmieni\u0107 sztuk\u0119 rozumian\u0105 jako rzemios\u0142o we wznios\u0142e powo\u0142anie buduj\u0105ce presti\u017c narodu. Sformu\u0142owanie \u201eobraz akademicki\u201d w XVII wieku brzmia\u0142o dumnie. Oznacza\u0142o dzie\u0142o powsta\u0142e w rezultacie gruntownych studi\u00f3w, pi\u0119kne, podejmuj\u0105ce nieb\u0142ahy temat (najlepiej historyczny, religijny lub mitologiczny), godne stypendium artystycznego i prezentowania na wystawach malarstwa. Sen z powiek sp\u0119dza\u0142o niestety akademikom rokoko.<\/p>\n

Opisywane czasem jako ko\u0144cowa faza baroku, w istocie by\u0142o jego przeciwie\u0144stwem. Skostnia\u0142y ceremonia\u0142 Ludwika XIV zast\u0105pi\u0142a regencja Filipa Orlea\u0144skiego, kt\u00f3ry pozwoli\u0142 sztuce wyj\u015b\u0107 z ram dworskiej etykiety. Zamiast bog\u00f3w i prorok\u00f3w na obrazach coraz cz\u0119\u015bciej pojawia\u0142y si\u0119 frywolne arystokratki flirtuj\u0105ce z wystrojonymi galantami. Miejsce pos\u0105gowych pi\u0119kno\u015bci baroku zaj\u0119\u0142y filigranowe kobietki o r\u00f3\u017cowych policzkach i drobnych usteczkach porcelanowych lalek. Malarze rozja\u015bniali palety, dynamizowali kompozycje, \u0107wiczyli l\u017cejsze poci\u0105gni\u0119cia p\u0119dzla. Obrazy mia\u0142y by\u0107 raczej przyjemne ni\u017c poruszaj\u0105ce, bo zach\u0142y\u015bni\u0119ci dobrobytem arystokraci zacz\u0119li postrzega\u0107 \u015bwiat jako jeden wielki plac zabaw. Koszty si\u0119 nie liczy\u0142y: metresa Ludwika XV madame de Pompadour potrafi\u0142a pojawi\u0107 si\u0119 na raucie w sukni wartej tyle liwr\u00f3w, ile trzeba by\u0142o zap\u0142aci\u0107 za dobrze prosperuj\u0105cy maj\u0105tek ziemski.<\/p>\n

Akademiccy malarze, zepchni\u0119ci w cie\u0144 przez artyst\u00f3w rokokowych, ch\u0119tnie oskar\u017cali ich o z\u0142y gust, niemoralno\u015b\u0107 i psucie obyczaj\u00f3w. Bulwersowano si\u0119 obrazami ulubionego artysty madame de Pompadour Fran\u00e7ois Bouchera, maluj\u0105cego nagie, zarumienione dziewcz\u0119ta le\u017c\u0105ce na sofach z szeroko roz\u0142o\u017conymi nogami. Oskar\u017cano go o portretowanie w ten spos\u00f3b r\u00f3wnie\u017c \u017cony: oznacza\u0142oby to zatarcie r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy \u201eporz\u0105dnymi\u201d kobietami a kokotami, nieskr\u0119powane szerzenie rozpusty.<\/p>\n

Moralist\u00f3w z\u0142o\u015bci\u0142 te\u017c nieco m\u0142odszy od Bouchera Fragonard. Jeden z najs\u0142ynniejszych obraz\u00f3w tego malarza przedstawia hu\u015btaj\u0105c\u0105 si\u0119 m\u0142od\u0105 kobiet\u0119 i le\u017c\u0105cego w krzakach m\u0119\u017cczyzn\u0119, kt\u00f3ry usi\u0142uje zajrze\u0107 jej pod sp\u00f3dnic\u0119. Dama jest typow\u0105 reprezentantk\u0105 rokoka: nawet nie udaje zawstydzenia, przeciwnie, u\u015bmiecha si\u0119 do podgl\u0105dacza i zalotnie zrzuca pantofelek. R\u00f3wnie\u017c na obrazie zatytu\u0142owanym \u201eZasuwka\u201d widzimy par\u0119 gotow\u0105 podda\u0107 si\u0119 nami\u0119tno\u015bci: p\u00f3\u0142przytomna kobieta obejmuje \u015bciskaj\u0105cego j\u0105 mocno w pasie m\u0119\u017cczyzn\u0119, zamykaj\u0105cego drzwi od wewn\u0105trz, by kochankowie nie zostali zaskoczeni\u00a0in flagranti<\/em>. Nie najmocniejsz\u0105 przeciwwag\u0119 dla takich p\u0142\u00f3cien stanowi\u0142y p\u0142\u00f3tna artyst\u00f3w takich jak Chardin, kt\u00f3rzy zamiast figluj\u0105cych w \u0142\u00f3\u017cku arystokratek portretowali ich zm\u0119czone s\u0142u\u017c\u0105ce obieraj\u0105ce rzep\u0119 albo pior\u0105ce bielizn\u0119.<\/p>\n

Komu sprzykrzyli si\u0119 francuscy libertyni, m\u00f3g\u0142 pojecha\u0107 do Anglii. Tamtejsze protestanckie spo\u0142ecze\u0144stwo nie pochwala\u0142o rozpasania i je\u015bli je nawet malowa\u0142o, to z regu\u0142y ku przestrodze. Chyba najlepszym przyk\u0142adem jest cykl obraz\u00f3w Williama Hogartha zatytu\u0142owany \u201eModne ma\u0142\u017ce\u0144stwo\u201d. Ogl\u0105damy dzieje m\u0142odej pary \u017cyj\u0105cej na mod\u0142\u0119 francusk\u0105: ma\u0142\u017conkowie s\u0105 sobie oboj\u0119tni, romansuj\u0105 na prawo i lewo, lecz\u0105 choroby weneryczne, ca\u0142ymi nocami baluj\u0105, a za dnia kupuj\u0105 kolejne spro\u015bne rze\u017aby oraz malowid\u0142a tudzie\u017c uprawiaj\u0105 hazard. Ko\u0144cz\u0105 marnie: m\u0105\u017c ginie zad\u017agany przez kochanka \u017cony, kt\u00f3ra wkr\u00f3tce potem pope\u0142nia samob\u00f3jstwo. Czy prowadz\u0105cy hulaszczy tryb \u017cycia arystokraci poczuli si\u0119 ostrze\u017ceni przez angielskiego zgry\u017aliwca? Raczej wzruszyli ramionami. Nie by\u0142o powodu do niepokoju, rewolucja francuska popsu\u0142a wszystkim zabaw\u0119 dopiero czterdzie\u015bci pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n

<\/p>\n

Marta S\u0142omi\u0144ska<\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"