{"id":7498,"date":"2017-01-02T14:06:49","date_gmt":"2017-01-02T13:06:49","guid":{"rendered":"http:\/\/ursynoteka.pl\/?p=7498"},"modified":"2017-01-02T14:06:49","modified_gmt":"2017-01-02T13:06:49","slug":"w-cyklu-wieczorow-czwartkowych-15-12-2016-r-odbylo-sie-spotkanie-z-p-michalem-sikorskim-zatytulowane-islandia-od-wikingow-do-wspolczesnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/w-cyklu-wieczorow-czwartkowych-15-12-2016-r-odbylo-sie-spotkanie-z-p-michalem-sikorskim-zatytulowane-islandia-od-wikingow-do-wspolczesnosci\/","title":{"rendered":"W cyklu wieczor\u00f3w czwartkowych 15.12.2016 r. odby\u0142o si\u0119 spotkanie z p. Micha\u0142em Sikorskim, zatytu\u0142owane \u201eIslandia od wiking\u00f3w do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\u201d"},"content":{"rendered":"

Kraj jedyny w swoim rodzaju<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

Micha\u0142 Sikorski, pierwszy polski konsul w Islandii, fascynowa\u0142 si\u0119 tym krajem ju\u017c jako ucze\u0144. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od pracy nad szkoln\u0105 gazetk\u0105: ambitny Micha\u0142 postanowi\u0142 opisywa\u0107 w niej r\u00f3\u017cne kraje, a poniewa\u017c zacz\u0105\u0142 od lewego g\u00f3rnego rogu mapy Europy, na pierwszy ogie\u0144 posz\u0142a Islandia. Wystarczy\u0142o troch\u0119 o niej poczyta\u0107, by zainteresowanie pozosta\u0142ymi pa\u0144stwami znacznie zmala\u0142o. Dzi\u015b na pytanie, co go w Islandii tak urzek\u0142o, Micha\u0142 Sikorski odpowiada: to, \u017ce jest krajem niepodobnym do \u017cadnego innego.<\/p>\n

Rzeczywi\u015bcie mamy do czynienia z pa\u0144stwem pod wieloma wzgl\u0119dami wyj\u0105tkowym. Kraj nordycki, a jednocze\u015bnie najwi\u0119kszy w Europie producent banan\u00f3w. Jedno z pa\u0144stw za\u0142o\u017cycielskich NATO, niemaj\u0105ce wszelako w\u0142asnej armii i nazywaj\u0105ce wojn\u0105 bezkrwawy sp\u00f3r o po\u0142owy dorsza. Kraj, kt\u00f3rego reprezentacja podczas mistrzostw Europy pokona\u0142a dru\u017cyn\u0119 angielsk\u0105 i awansowa\u0142a do \u0107wier\u0107fina\u0142u, cho\u0107 w Islandii zarejestrowanych jest zaledwie stu profesjonalnych pi\u0142karzy. Takie sytuacje wydaj\u0105 si\u0119 paradoksalne, ale mamy przecie\u017c do czynienia z \u201ekrajem lodu i ognia\u201d. Tamtejsze lodowce, wulkany i gejzery zachwycaj\u0105 turyst\u00f3w, kt\u00f3rzy byle jakim aparatem mog\u0105 w Islandii zrobi\u0107 zdj\u0119cia jakby prosto z \u201eNational Geographic\u201d. Jak zapewnia Micha\u0142 Sikorski, nie znajdziemy kraju, gdzie mo\u017cna podziwia\u0107 bardziej spektakularne zorze polarne.<\/p>\n

W Islandii intryguje zreszt\u0105 nawet zwyk\u0142a ksi\u0105\u017cka telefoniczna, bo szuka si\u0119 w niej imion, a nie nazwisk. Tych ostatnich zwyczajnie nie ma. Do imienia dodaje si\u0119 tylko przydomek odojcowski, oznaczaj\u0105cy na przyk\u0142ad \u201esyna Magnusa\u201d czy \u201ec\u00f3rk\u0119 Olafa\u201d. Rozwi\u0105zanie z pozoru gro\u017c\u0105ce chaosem, ale m\u00f3wimy o kraju, gdzie mieszka mniej ludzi ni\u017c w Bydgoszczy. W\u015br\u00f3d przyjezdnych najliczniejsz\u0105 grup\u0119 stanowi\u0105 Polacy, kt\u00f3rym nikt tu nie zarzuca nadmiernego zami\u0142owania do alkoholu, bo Islandczycy potrafi\u0105 wypi\u0107 wi\u0119cej. Z\u0142o\u015bliwi twierdz\u0105, \u017ce pr\u00f3buj\u0105 tym sposobem spos\u00f3b zabi\u0107 smak swoich tradycyjnych potraw: ma\u0142o kt\u00f3remu zagranicznemu go\u015bciowi przypadaj\u0105 do gustu baranie j\u0105dra w galarecie, salceson z owczego \u0142ba czy nadgni\u0142y rekin. To pami\u0105tki po czasach, gdy w Islandii \u017cy\u0142o si\u0119 trudniej ni\u017c dzi\u015b i nie nale\u017ca\u0142o marnowa\u0107 nawet najlichszych kawa\u0142k\u00f3w mi\u0119sa.<\/p>\n

Czasy to niby odleg\u0142e od dzisiejszych, bo \u015bredniowieczne, ale powsta\u0142e w\u00f3wczas sagi dzieci czytaj\u0105 na lekcjach w oryginale: tak nieznacznie zmieni\u0142 si\u0119 j\u0119zyk islandzki. Pomog\u0142a w tym izolacja wyspiarzy, kt\u00f3rzy do dzi\u015b bardzo dbaj\u0105 o swoj\u0105 mow\u0119. Unikaj\u0105 zapo\u017cycze\u0144 j\u0119zykowych, ka\u017cdy obcy wyraz zast\u0119powany jest neologizmem islandzkim. Opr\u00f3cz nieskazitelno\u015bci j\u0119zyka Islandczycy wychwalaj\u0105 te\u017c czysto\u015b\u0107 rasy swoich koni. S\u0105 one na tyle niedu\u017ce, \u017ce bywaj\u0105 okre\u015blane mianem kuc\u00f3w, ale w Islandii wywo\u0142uje to oburzenie. D\u017awigaj\u0105 przecie\u017c du\u017ce ci\u0119\u017cary, a dawniej bra\u0142y udzia\u0142 w walkach, poza tym maj\u0105 niezwyk\u0142e umiej\u0119tno\u015bci: przy poruszaniu si\u0119 wykorzystuj\u0105 dwa dodatkowe, nieznane innym koniom chody. Prawo stanowi, \u017ce wywieziony z Islandii ko\u0144 nie mo\u017ce na wysp\u0119 wr\u00f3ci\u0107: w ten spos\u00f3b zapewnia si\u0119 rasie ochron\u0119 przed chorobami, paso\u017cytami i domieszkami obcej krwi.<\/p>\n

Trzeba tu doda\u0107, \u017ce Islandczycy zawsze przyk\u0142adali du\u017c\u0105 wag\u0119 do praktycznego wymiaru prawa. Nazbyt skomplikowane lub surowe uchodzi\u0142o za nies\u0142u\u017c\u0105ce spo\u0142eczno\u015bci. St\u0105d w \u015bredniowiecznej spo\u0142eczno\u015bci islandzkich wiking\u00f3w \u201ekodeks zachodz\u0105cego s\u0142o\u0144ca\u201d: zamiast grubych tom\u00f3w mieli starca, kt\u00f3ry co roku recytowa\u0142 zbi\u00f3r obowi\u0105zuj\u0105cych praw. Je\u015bli o kt\u00f3rym\u015b zapomnia\u0142, a obecni nie zauwa\u017cyli niedopatrzenia, przeoczone prawo odchodzi\u0142o do lamusa. R\u00f3wnie\u017c obecnie spora cz\u0119\u015b\u0107 islandzkiego kodeksu karnego mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 zb\u0119dna, bo na wyspie wyrok odsiaduje zaledwie 200 przest\u0119pc\u00f3w. Warunki maj\u0105 nienajgorsze: gdy Maciej Sikorski chcia\u0142 odwiedzi\u0107 islandzkich wi\u0119\u017ani\u00f3w, wyja\u015bniono mu, \u017ce musi poczeka\u0107, bo w\u0142a\u015bnie s\u0105 w kinie. Ostatecznie odsetek czytelnik\u00f3w i kinoman\u00f3w w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w jest w Islandii najwy\u017cszy na \u015bwiecie. Jak takiego kraju nie pokocha\u0107?<\/p>\n

<\/p>\n

Marta S\u0142omi\u0144ska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"