<\/p>\n
Deptanie prawa Zeusa, czyli wojna troja\u0144ska w \u201eIliadzie\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Historycy szacuj\u0105, \u017ce wojn\u0119 troja\u0144sk\u0105 toczono mniej wi\u0119cej tysi\u0105c dwie\u015bcie lat przed nasz\u0105 er\u0105. Kiedy w roku<\/p>\n
1870 niemiecki archeolog amator Heinrich Schliemann ruszy\u0142 na poszukiwania ruin Troi, uczeni wzruszali<\/p>\n
ramionami. Dyletant mia\u0142by odnale\u017a\u0107 legendarne staro\u017cytne miasto? Zdawa\u0142o si\u0119 to wykluczone. Drwiono z<\/p>\n
pomys\u0142u, dzi\u0119ki kt\u00f3remu Schliemann spodziewa\u0142 si\u0119 ustali\u0107 dok\u0142adne po\u0142o\u017cenie Troi, to jest obliczania na<\/p>\n
podstawie informacji zawartych w \u201eIliadzie\u201d Homera odleg\u0142o\u015bci miasta od najbli\u017cszej rzeki czy powierzchni<\/p>\n
zajmowanej przez mury obronne. Bo jak mo\u017cna uwa\u017ca\u0107 poemat za \u017ar\u00f3d\u0142o wiarygodnych danych<\/p>\n
topograficznych, liczy\u0107, ile czasu zajmowa\u0142o Achillesowi obiegni\u0119cie mur\u00f3w Troi i wyci\u0105ga\u0107 na tej podstawie<\/p>\n
wnioski co do lokalizacji miasta? Przecie\u017c to \u015bmieszne. Jednak ostatni \u015bmia\u0142 si\u0119 Schliemann: znalaz\u0142 Troj\u0119<\/p>\n
dok\u0142adnie tam, gdzie jej szuka\u0142.<\/p>\n
W legendzie tkwi\u0142o zatem ziarno prawdy. Trudno si\u0119 jednak dziwi\u0107, \u017ce pocz\u0105tkowo podchodzono do dzia\u0142a\u0144<\/p>\n
Schliemanna sceptycznie. Ostatecznie wojna troja\u0144ska opisana przez Homera to nie wiarygodnie opisany<\/p>\n
konflikt zbrojny, lecz wype\u0142nione fantastycznymi zdarzeniami starcie bohater\u00f3w obdarzonych nadludzkimi<\/p>\n
si\u0142ami i wspieranych przez bog\u00f3w. Nie walka o ziemie i wp\u0142ywy, lecz pr\u00f3ba odebrania troja\u0144skiemu<\/p>\n
kr\u00f3lewiczowi Parysowi porwanej przeze\u0144 najpi\u0119kniejszej kobiety \u015bwiata, w dodatku wyklutej z \u0142ab\u0119dziego jaja.<\/p>\n
Ten nietypowy spos\u00f3b przyj\u015bcia na \u015bwiat Helena Troja\u0144ska mia\u0142a zawdzi\u0119cza\u0107 swojemu ojcu, bogu Zeusowi,<\/p>\n
kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie pod postaci\u0105 \u0142ab\u0119dzia uwi\u00f3d\u0142 kr\u00f3low\u0105 Led\u0119. Ze z\u0142o\u017conego przez ni\u0105 jaja wyklu\u0142a si\u0119 czw\u00f3rka<\/p>\n
dzieci, ale tylko Helen\u0119 zapami\u0119tano jako przyczyn\u0119 wojny. S\u0142ynna pi\u0119kno\u015b\u0107 po\u015blubi\u0142a kr\u00f3la Sparty Menelaosa,<\/p>\n
ale bogini Afrodyta obieca\u0142a j\u0105 Parysowi. Pokrzepiony boskim wsparciem kr\u00f3lewicz porwa\u0142 Helen\u0119 do Troi,<\/p>\n
Menelaos za\u015b zebra\u0142 imponuj\u0105c\u0105 armi\u0119 i pop\u0142yn\u0105\u0142 odbi\u0107 \u017con\u0119. Trojanie nie byli wszelako \u0142atwym przeciwnikiem<\/p>\n
i walczyli z Achajami dziesi\u0119\u0107 lat. Ka\u017cda strona mia\u0142a swojego wielkiego bohatera, nieustraszonego wojownika<\/p>\n
dokonuj\u0105cego cud\u00f3w na polu bitwy: Trojanie kr\u00f3lewicza Hektora, starszego brata Parysa, Achajowie za\u015b<\/p>\n
Achillesa. Pomagali im te\u017c niekt\u00f3rzy bogowie: Hera, Atena, Posejdon. Inni, jak Ares i Apollo, popierali spraw\u0119<\/p>\n
Trojan.<\/p>\n
To w\u0142a\u015bnie do Apolla w pierwszej ksi\u0119dze \u201eIliady\u201d zanosi swe b\u0142agania skrzywdzony troja\u0144ski kap\u0142an<\/p>\n
Chryzes. Jego c\u00f3rk\u0119 wzi\u0105\u0142 do niewoli brat Menelaosa Agamemnon. Poproszony o zwr\u00f3cenie dziewczynie<\/p>\n
wolno\u015bci, odm\u00f3wi\u0142, a na dodatek zel\u017cy\u0142 kap\u0142ana. Wkr\u00f3tce mia\u0142 tego po\u017ca\u0142owa\u0107: Apollo uj\u0105\u0142 si\u0119 za Chryzesem i<\/p>\n
zes\u0142a\u0142 na Grek\u00f3w zaraz\u0119. W\u00f3wczas postanowiono uwolni\u0107 Chryzejd\u0119, Agamemnon za\u017c\u0105da\u0142 jednak w zamian<\/p>\n
branki Achillesa. Ten rozz\u0142o\u015bci\u0142 si\u0119 tak bardzo, \u017ce odm\u00f3wi\u0142 dalszego udzia\u0142u w wojnie, co pozwoli\u0142o Trojanom<\/p>\n
zdoby\u0107 przewag\u0119. Homer w \u201eIliadzie\u201d skupia si\u0119 w\u0142a\u015bnie na w\u015bciek\u0142o\u015bci Achillesa. Pierwsze s\u0142owa poematu<\/p>\n
brzmi\u0105: \u201eGniew, bogini, opiewaj, Achilla, syna Peleusa, \/ zgub\u0119 nios\u0105cy i kl\u0119ski nieprzeliczone Achajom\u201d. Ten<\/p>\n
gniew zabija najpierw Grek\u00f3w, kt\u00f3rym Achilles nie chce przyj\u015b\u0107 z pomoc\u0105, dopiero p\u00f3\u017aniej sprowadza kl\u0119sk\u0119 na<\/p>\n
Trojan.<\/p>\n
Dzieje si\u0119 tak, gdy ginie faworyt Achillesa Patroklos. Obra\u017cony bohater porzuca w\u00f3wczas d\u0105sy o Bryzejd\u0119 i<\/p>\n
zn\u00f3w rusza do walki. Dopada Hektora, zab\u00f3jcy Patroklosa, i pokonuje go. Niesyty zemsty, nie dokonuje<\/p>\n
poch\u00f3wku zw\u0142ok: w\u0142\u00f3czy je za rydwanem, w kt\u00f3rym obje\u017cd\u017ca mury Troi. Makabryczny spektakl przerywa<\/p>\n
ojciec zabitego, kr\u00f3l Priam. Przybywa do obozu Grek\u00f3w, ca\u0142uje r\u0119ce mordercy syna i b\u0142aga go o wydanie cia\u0142a<\/p>\n
Hektora. Achilles oblewa si\u0119 \u0142zami i spe\u0142nia pro\u015bb\u0119 Priama. Gniew Achillesa zostaje u\u015bmierzony, \u201eIliada\u201d<\/p>\n
zako\u0144czona, a wzruszony czytelnik mo\u017ce nawet nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Achilles wymienia zw\u0142oki Hektora na w\u00f3z<\/p>\n
pe\u0142en z\u0142ota. Homer dodaje te\u017c, \u017ce szcz\u0119\u015bliwie Priam nie widzia\u0142 trupa przed jego obmyciem. W przeciwnym<\/p>\n
razie nie opanowa\u0142by \u201egniewu z rozpaczy\u201d, a Achilles \u201ezabi\u0142by go rozj\u0105trzony i Dzeusa prawo podepta\u0142\u201d. Tyle<\/p>\n
warte by\u0142y szlachetne gesty bohater\u00f3w Homera\u2026<\/p>\n
<\/p>\n
Marta S\u0142omi\u0144ska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"