<\/p>\n
Jak nie pani, to nikt<\/p>\n
<\/p>\n
Ewie Bandrowskiej-Turskiej od dzieci\u0144stwa nie brakowa\u0142o w najbli\u017cszym otoczeniu wzor\u00f3w do na\u015bladowania.<\/p>\n
By\u0142a rodzon\u0105 c\u00f3rk\u0105 profesora Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, chrzestn\u0105 c\u00f3rk\u0105 Adama Asnyka i bratanic\u0105<\/p>\n
s\u0142ynnego tenora Aleksandra Bandrowskiego. Bardzo szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ma\u0142\u0105 Ew\u0119 najbardziej n\u0119ci droga<\/p>\n
kariery obrana przez stryja: gdy dziewczynka s\u0142ysza\u0142a d\u017awi\u0119ki muzyki, wchodzi\u0142a pod fortepian, by j\u0105 lepiej<\/p>\n
s\u0142ysze\u0107. Paradoksalnie niewiele brakowa\u0142o, by to w\u0142a\u015bnie nauczycielka \u015bpiewu nie dopu\u015bci\u0142a Ewy do matury:<\/p>\n
Bandrowska zach\u0119ca\u0142a kole\u017canki do fa\u0142szowania i zmienia\u0142a lekcj\u0119 w komedi\u0119. Szcz\u0119\u015bliwie nauczycielk\u0119 uda\u0142o<\/p>\n
si\u0119 ug\u0142aska\u0107. Po zdanej maturze Ewa zadba\u0142a o gruntowne wykszta\u0142cenie muzyczne: najpierw uczyli j\u0105 stryj i<\/p>\n
znany kompozytor Zdzis\u0142aw Jachimecki, p\u00f3\u017aniej trafi\u0142a do Wiednia, pod opiek\u0119 Heleny Zboi\u0144skiej-<\/p>\n
Ruszkowskiej.<\/p>\n
Nauk\u0119 u tej wybitnej sopranistki Bandrowska-Turska wspomina\u0142a nie bez przykro\u015bci: Jachimecki traktowa\u0142<\/p>\n
swoj\u0105 podopieczn\u0105 bardzo serdecznie, Zboi\u0144ska-Ruszkowska za\u015b by\u0142a ch\u0142odna i wymagaj\u0105ca. Mia\u0142a jednak<\/p>\n
talent pedagogiczny, o czym Ewa przekona\u0142a si\u0119 ju\u017c jako debiutuj\u0105ca \u015bpiewaczka operowa: zebra\u0142a \u015bwietne<\/p>\n
recenzje, cho\u0107 warszawski Teatr Wielki by\u0142 scen\u0105 presti\u017cow\u0105, a rola Ma\u0142gorzaty w \u201eFau\u015bcie\u201d nie nale\u017ca\u0142a do<\/p>\n
naj\u0142atwiejszych. P\u00f3\u017aniej Bandrowska-Turska \u015bpiewa\u0142a w \u201eTraviacie\u201d, \u201eCyganerii\u201d, \u201eRigoletcie\u201d\u2026<\/p>\n
Niestety zmuszona by\u0142a robi\u0107 przerwy na kuracje. Odwiedza\u0142a W\u0142ochy i Zakopane, by leczy\u0107 chorob\u0119 p\u0142uc,<\/p>\n
mia\u0142a powa\u017cne problemy z g\u0142osem. Stryj i Zboi\u0144ska-Ruszkowska mogli za\u015bwiadczy\u0107, \u017ce struny g\u0142osowe s\u0105<\/p>\n
bardzo wra\u017cliwym instrumentem. Oboje \u015bpiewali w operach Wagnera: do dzi\u015b przestrzega si\u0119 m\u0142odych artyst\u00f3w,<\/p>\n
by nie robili tego zbyt wcze\u015bnie, je\u015bli chc\u0105 zachowa\u0107 nienadwer\u0119\u017cony g\u0142os. Bandrowska-Turska, aby<\/p>\n
podreperowa\u0107 sw\u00f3j, zamilk\u0142a kt\u00f3rego\u015b razu na ca\u0142e dziewi\u0119\u0107 miesi\u0119cy: dodatkow\u0105 pomoc\u0105 mia\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107<\/p>\n
zakopia\u0144skie powietrze i bia\u0142e wino z gliceryn\u0105. Chora skar\u017cy\u0142a si\u0119, \u017ce mikstura smakuje nieszczeg\u00f3lnie, ale<\/p>\n
leczenie zdzia\u0142a\u0142o cuda. \u201eOdnowiony\u201d g\u0142os by\u0142 prawie dwukrotnie silniejszy, zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 jego skala.<\/p>\n
Bandrowska-Turska budzi\u0142a wi\u0119ksze zachwyty ni\u017c kiedykolwiek, a\u017c trzech kompozytor\u00f3w napisa\u0142o koncerty<\/p>\n
specjalnie dla niej.<\/p>\n
\u201ePotwornie trudne\u201d \u2013 powiedzia\u0142a, gdy Tadeusz Kassern pokaza\u0142 jej jeden z tych koncert\u00f3w. \u201eWiem\u201d \u2013<\/p>\n
odrzek\u0142 \u2013 \u201eale pani to za\u015bpiewa\u201d. \u201eJak nie pani, to nikt\u201d \u2013 doda\u0142 zaraz i mia\u0142 racj\u0119. Nikt pr\u00f3cz Bandrowskiej-<\/p>\n
Turskiej nie by\u0142 w stanie za\u015bpiewa\u0107 napisanych dla niej koncert\u00f3w. Uwielbiana w kraju, artystka zyska\u0142a te\u017c<\/p>\n
du\u017c\u0105 popularno\u015b\u0107 za granic\u0105. Podziwia\u0142y j\u0105 Anglia, ZSRR, Czechos\u0142owacja i Francja, w tym ostatnim kraju<\/p>\n
Bandrowska-Turska budzi\u0142a jednak zawi\u015b\u0107 lokalnych talent\u00f3w. Robiono jej z\u0142o\u015bliwe dowcipy: pewnego razu<\/p>\n
nam\u00f3wiono garderobian\u0105, by s\u0142abiej ni\u017c zwykle zawi\u0105za\u0142a krynolin\u0119, w kt\u00f3rej gwiazda odgrywa\u0142a rol\u0119 Violetty z<\/p>\n
\u201eTraviaty\u201d. By nie pokaza\u0107 si\u0119 w spadaj\u0105cej sukni, Bandrowska-Turska zesz\u0142a ze sceny plecami do publiczno\u015bci.<\/p>\n
Francuz\u00f3w znielubi\u0142a na d\u0142ugo. Gdy kiedy\u015b oplu\u0142 j\u0105 wielb\u0142\u0105d, stwierdzi\u0142a, \u017ce zwierz\u0119 musia\u0142o si\u0119 urodzi\u0107 we<\/p>\n
Francji.<\/p>\n
Bardzo zreszt\u0105 lubi\u0142a zwierz\u0119ta, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem kot\u00f3w i ps\u00f3w. Nawet za czas\u00f3w okupacji<\/p>\n
wola\u0142a sp\u00f3\u017ani\u0107 si\u0119 na kolejk\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a j\u0105 wywie\u017a\u0107 w bezpieczniejsze miejsce, ni\u017c zaprzesta\u0107 poszukiwa\u0144<\/p>\n
zaginionego psa. Pies szcz\u0119\u015bliwie si\u0119 znalaz\u0142, a Bandrowska-Turska zdo\u0142a\u0142a przetrwa\u0107 wojn\u0119 mimo twardego<\/p>\n
postanowienia nie\u015bpiewania dla Niemc\u00f3w: przedstawi\u0142a za\u015bwiadczenie lekarskie o chorobie gard\u0142a. Prawda by\u0142a<\/p>\n
taka, \u017ce do \u015bmierci zachowa\u0142a czysty, jasny g\u0142os, kt\u00f3rym ch\u0119tnie nie tylko \u015bpiewa\u0142a, lecz tak\u017ce si\u0119 \u015bmia\u0142a. Lubi\u0142a<\/p>\n
powtarza\u0107, \u017ce trzeba \u015bmia\u0107 si\u0119 mimo wszystko. W zachowaniu pogody ducha pomaga\u0142o jej otaczanie si\u0119<\/p>\n
pi\u0119knymi przedmiotami: uwielbia\u0142a kolor czerwony i kwiaty, zw\u0142aszcza r\u00f3\u017ce, tulipany, dzikie orchidee.<\/p>\n
Niekt\u00f3rzy za\u015bwiadczali, \u017ce spacerowa\u0142o mi\u0119dzy nimi nawet do trzydziestu kot\u00f3w. Ale czy to tak wiele dla<\/p>\n
operowej diwy?<\/p>\n
<\/p>\n
Marta S\u0142omi\u0144ska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"