﻿
{"id":3393,"date":"2016-02-18T14:28:55","date_gmt":"2016-02-18T13:28:55","guid":{"rendered":"http:\/\/ursynoteka.pl\/?p=3393"},"modified":"2016-02-18T14:28:55","modified_gmt":"2016-02-18T13:28:55","slug":"26-01-2016-r-w-cyklu-gdy-swiat-byl-mlody-mity-grekow-odbylo-sie-spotkanie-z-prof-krzysztofem-mrowcewiczem-zatytulowane-piekno-i-groza-apollona","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/26-01-2016-r-w-cyklu-gdy-swiat-byl-mlody-mity-grekow-odbylo-sie-spotkanie-z-prof-krzysztofem-mrowcewiczem-zatytulowane-piekno-i-groza-apollona\/","title":{"rendered":"26.01.2016 r. w cyklu \u201eGdy \u015bwiat by\u0142 m\u0142ody \u2013 mity Grek\u00f3w\u201d odby\u0142o si\u0119 spotkanie z prof. Krzysztofem  Mrowcewiczem, zatytu\u0142owane \u201ePi\u0119kno i groza Apollona\u201d"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Zemsta w\u0142adcy myszy, czyli wszystkie sposoby na obra\u017cenie Apollona<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Apollo by\u0142 bogiem pi\u0119kna, sztuki i \u015bwiat\u0142a, o czym przypomina jego najcz\u0119stszy przydomek: Fojbos, czyli<\/p>\n<p>ja\u015bniej\u0105cy, promieniej\u0105cy. Umi\u0142owanie pi\u0119kna nie sz\u0142o tu jednak w parze z \u0142agodnym usposobieniem.<\/p>\n<p>Promieniej\u0105cy by\u0142 r\u00f3wnie\u017c Smintejem, czyli w\u0142adc\u0105 myszy, roznosz\u0105cych na jego rozkaz zaraz\u0119, i Srebrno\u0142ukim,<\/p>\n<p>kt\u00f3rego niewidzialne strza\u0142y sprowadza\u0142y pewn\u0105 \u015bmier\u0107. Ktokolwiek urazi\u0142 Apollona lub mia\u0142 czelno\u015b\u0107 szydzi\u0107 z<\/p>\n<p>jego rodziny, m\u00f3g\u0142 si\u0119 spodziewa\u0107 strasznej zemsty.<\/p>\n<p>Na przyk\u0142adzie tego boga z pewno\u015bci\u0105 nie mo\u017cna dowie\u015b\u0107, jakoby muzyka \u0142agodzi\u0142a obyczaje. Przekona\u0142 si\u0119 o<\/p>\n<p>tym Marsjasz, satyr, kt\u00f3ry pi\u0119knie gra\u0142 na porzuconym przez Aten\u0119 aulosie (bogini uzna\u0142a, \u017ce z wyd\u0119tymi<\/p>\n<p>wskutek d\u0119cia w instrument policzkami wygl\u0105da niepowa\u017cnie). Twierdzi\u0142, \u017ce w muzycznym pojedynku m\u00f3g\u0142by<\/p>\n<p>pokona\u0107 samego Apollona. B\u00f3g nie pu\u015bci\u0142 tej zniewagi p\u0142azem: zwo\u0142ano s\u0119dzi\u00f3w (wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich stanowili<\/p>\n<p>pasterze) i rywale stan\u0119li do konkursu. Wedle opinii prawie wszystkich s\u0142uchaczy Apollo wi\u0119cej zwojowa\u0142 sw\u0105<\/p>\n<p>lir\u0105 ni\u017c Marsjasz aulosem: przyznano zwyci\u0119stwo bogu. Marsjasz zgin\u0105\u0142 obdarty przez Apollona \u017cywcem ze<\/p>\n<p>sk\u00f3ry. Potworna ka\u017a\u0144 satyra zaspokoi\u0142a zapewne bosk\u0105 \u017c\u0105dz\u0119 zemsty, bo jedyny s\u0119dzia g\u0142osuj\u0105cy za Marsjaszem<\/p>\n<p>\u2013 frygijski kr\u00f3l Midas \u2013 zosta\u0142 ukarany bardzo \u0142agodnie: wyros\u0142y mu o\u015ble uszy.<\/p>\n<p>Bez por\u00f3wnania gorszy los spotka\u0142 kr\u00f3low\u0105 Teb Niobe. Podobnie jak Marsjasz, i ona zgrzeszy\u0142a pych\u0105.<\/p>\n<p>Dumna ze swojego licznego potomstwa \u2013 mia\u0142a siedmiu syn\u00f3w i tyle\u017c c\u00f3rek \u2013 odm\u00f3wi\u0142a z\u0142o\u017cenia nale\u017cnej<\/p>\n<p>ofiary tytanidzie Leto, matce Apollona, kt\u00f3ra urodzi\u0142a jedynie dw\u00f3jk\u0119 dzieci. Rozgniewana Leto poprosi\u0142a swoje<\/p>\n<p>bli\u017ani\u0119ta, by pom\u015bci\u0142y t\u0119 zniewag\u0119. Apollo i jego siostra Artemida nie dali si\u0119 d\u0142ugo prosi\u0107: strza\u0142ami z \u0142uk\u00f3w<\/p>\n<p>u\u015bmiercili wszystkie dzieci Niobe. Rozpacz kr\u00f3lowej wzbudzi\u0142a wsp\u00f3\u0142czucie Zeusa, kt\u00f3ry przemieni\u0142 Niobe w<\/p>\n<p>kamie\u0144. Wyp\u0142ywaj\u0105c\u0105 z niego wod\u0119 uwa\u017cano za \u0142zy nieszcz\u0119snej matki. Artemida i Apollo wyst\u0119powali w<\/p>\n<p>obronie czci matki jeszcze niejednokrotnie: Tytios, niedosz\u0142y gwa\u0142ciciel Leto, r\u00f3wnie\u017c zgin\u0105\u0142 od ich strza\u0142. Po<\/p>\n<p>\u015bmierci trafi\u0142 do Tartaru, gdzie s\u0119py posila\u0142y si\u0119 jego stale odrastaj\u0105c\u0105 w\u0105trob\u0105.<\/p>\n<p>\u017beby obrazi\u0107 Apollona, nie trzeba by\u0142o koniecznie lekcewa\u017cy\u0107 jego matki czy odmawia\u0107 Promienistemu<\/p>\n<p>niezr\u00f3wnanego talentu muzycznego. Wystarczy\u0142o czasem m\u015bciwego boga nie kocha\u0107. Niczym wi\u0119cej nie<\/p>\n<p>zawini\u0142a c\u00f3rka kr\u00f3la Troi Kasandra, z kt\u00f3rej zakochany Apollo uczyni\u0142 wieszczk\u0119. Gdy przekona\u0142 si\u0119, \u017ce<\/p>\n<p>Kasandra nie odwzajemnia jego uczucia, przekl\u0105\u0142 kr\u00f3lewn\u0119. Odt\u0105d jej przepowiedniom nikt nie wierzy\u0142: na<\/p>\n<p>pr\u00f3\u017cno wieszczy\u0142a nieszcz\u0119\u015bcie, kt\u00f3re mia\u0142o przynie\u015b\u0107 Trojanom wci\u0105gni\u0119cie do miasta drewnianego konia. Po<\/p>\n<p>upadku Troi zosta\u0142a brank\u0105 kr\u00f3la Agamemnona, wkr\u00f3tce u\u015bmiercon\u0105 przez jego \u017con\u0119 Klitajmestr\u0119. Ci, kt\u00f3rzy nie<\/p>\n<p>odrzucili mi\u0142o\u015bci Apollona, te\u017c zreszt\u0105 szybko gin\u0119li: Hiacynta b\u00f3g niechc\u0105cy u\u015bmierci\u0142 rzuconym dyskiem,<\/p>\n<p>Kyparissosa zmieni\u0142 w drzewo, gdy ch\u0142opak przypadkowo ustrzeli\u0142 ulubionego jelenia i straci\u0142 ch\u0119\u0107 do \u017cycia.<\/p>\n<p>Nawet mi\u0142o\u015b\u0107 rodzicielska wi\u0105za\u0142a si\u0119 w przypadku Apollona z zadawaniem \u015bmierci. Ukochanym dzieckiem<\/p>\n<p>boga by\u0142 Asklepios, kt\u00f3ry osi\u0105gn\u0105\u0142 mistrzostwo w sztuce lekarskiej. Mistrzostwo to zdaniem Zeusa sz\u0142o jednak<\/p>\n<p>troch\u0119 za daleko, bo Asklepios nauczy\u0142 si\u0119 nawet wskrzesza\u0107 zmar\u0142ych, co skutkowa\u0142o przeludnieniem. Cyklopi<\/p>\n<p>wykuli wi\u0119c piorun, kt\u00f3rym Zeus \u015bmiertelnie ugodzi\u0142 Asklepiosa. Gdy Apollo dowiedzia\u0142 si\u0119 o \u015bmierci syna,<\/p>\n<p>zamordowa\u0142 wszystkich cyklop\u00f3w, za co skazano go na pasanie wo\u0142\u00f3w u kr\u00f3la Admeta. Kara nie odnios\u0142a<\/p>\n<p>spodziewanego skutku wychowawczego: wkr\u00f3tce Apollo wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w nieudanym spisku maj\u0105cym na celu<\/p>\n<p>obalenie Zeusa. Tym razem w ramach pokuty kazano Promienistemu budowa\u0107 mury Troi. Gdy mu nie<\/p>\n<p>zap\u0142acono, Apollo zes\u0142a\u0142 na Troj\u0119 zaraz\u0119. By\u0107 mo\u017ce ju\u017c wtedy zacz\u0119\u0142o si\u0119 rodzi\u0107 przekonanie, \u017ce arty\u015bci z regu\u0142y<\/p>\n<p>maj\u0105 trudne charaktery.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Marta S\u0142omi\u0144ska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Zemsta w\u0142adcy myszy, czyli wszystkie sposoby na obra\u017cenie Apollona <a class=\"post_morebtn\" href=\"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/26-01-2016-r-w-cyklu-gdy-swiat-byl-mlody-mity-grekow-odbylo-sie-spotkanie-z-prof-krzysztofem-mrowcewiczem-zatytulowane-piekno-i-groza-apollona\/\">Wiecej&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"xn-wppe-expiration":[],"xn-wppe-expiration-action":[],"xn-wppe-expiration-prefix":[],"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[],"class_list":["post-3393","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-relacje"],"acf":[],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-27 11:11:58","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3393","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3393"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3393\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3396,"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3393\/revisions\/3396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3393"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3393"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3393"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}