<\/p>\n
Herakles, Tezeusz, Likomedes, czyli toksyczny urok s\u0142awy<\/p>\n
<\/p>\n
\u201eAttycka odpowied\u017a na Heraklesa\u201d \u2013 w taki spos\u00f3b Krzysztof Mrowcewicz okre\u015bli\u0142 na pocz\u0105tku swojego<\/p>\n
wyk\u0142adu Tezeusza. Czy by\u0142a to godna odpowied\u017a? Mo\u017cna mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci. Dorycki Herakles niew\u0105tpliwie<\/p>\n
zdoby\u0142 wi\u0119ksz\u0105 s\u0142aw\u0119 ni\u017c Tezeusz, pokona\u0142 liczniejszych i pot\u0119\u017cniejszych wrog\u00f3w. Jakby tego by\u0142o ma\u0142o, bez<\/p>\n
jego pomocy Tezeusz nigdy nie wydosta\u0142by si\u0119 z Hadesu, gdzie zosta\u0142 w pewnym momencie uwi\u0119ziony. Nawet<\/p>\n
\u015bmier\u0107 Heraklesa robi wi\u0119ksze wra\u017cenie ni\u017c zgon Tezeusza. Heros wznosz\u0105cy w\u0142asny stos pogrzebowy, by<\/p>\n
zako\u0144czy\u0107 m\u0119ki cierpiane z powodu pal\u0105cej cia\u0142o zatrutej szaty \u2013 to scena ekspresyjna i oryginalna, malowa\u0142 j\u0105<\/p>\n
mi\u0119dzy innymi Zurbar\u00e1n. Zdecydowanie mniej poci\u0105gaj\u0105c\u0105 inspiracj\u0119 stanowi\u0142 dla artyst\u00f3w zgon Tezeusza,<\/p>\n
kt\u00f3rego zazdroszcz\u0105cy mu s\u0142awy z\u0142o\u015bliwy kr\u00f3l Likomedes mia\u0142 banalnie str\u0105ci\u0107 ze ska\u0142y.<\/p>\n
Tezeusz musia\u0142 by\u0107 tego dnia w bardzo z\u0142ej formie, wcze\u015bniej bowiem \u0142atwo pokonywa\u0142 amator\u00f3w str\u0105cania<\/p>\n
ludzi ze ska\u0142. Jednego z nich spotka\u0142, gdy podr\u00f3\u017cowa\u0142 do Aten. By\u0142 to Skiron, \u0142otr o osobliwych zwyczajach:<\/p>\n
schwytanym ludziom rozkazywa\u0142, by umyli mu nogi, a potem rzuca\u0142 nieszcz\u0119snych na po\u017carcie czyhaj\u0105cemu u<\/p>\n
podn\u00f3\u017ca stromej ska\u0142y \u017c\u00f3\u0142wiowi. Tezeusz nie da\u0142 si\u0119 oszuka\u0107 i zabi\u0142 Skirona. Podczas tej\u017ce podr\u00f3\u017cy u\u015bmierci\u0142<\/p>\n
jeszcze mi\u0119dzy innymi Perifetesa (mia\u017cd\u017c\u0105cego ludziom czaszki maczug\u0105), Sinisa (rozrywaj\u0105cego ich na<\/p>\n
strz\u0119py przy pomocy drzewa), Prokrusta (obcinaj\u0105cego ofiarom nogi) i demoniczn\u0105 dzik\u0105 \u015bwini\u0119 Faj\u0119 (niszcz\u0105c\u0105<\/p>\n
plony). Ostrze\u017cenia matki Tezeusza Ajtry, kt\u00f3ra przed t\u0105 wypraw\u0105 prosi\u0142a syna, by z uwagi na liczne zagro\u017cenia<\/p>\n
ruszy\u0142 do Aten drog\u0105 morsk\u0105, nie l\u0105dow\u0105, heros zignorowa\u0142. Ostatecznie unikanie niebezpiecze\u0144stw nie<\/p>\n
przysparza nikomu s\u0142awy.<\/p>\n
Tezeuszowi zale\u017ca\u0142o na okryciu si\u0119 chwa\u0142\u0105 jeszcze przed dotarciem do miasta, bo kr\u00f3lem Aten by\u0142 Egeusz,<\/p>\n
kt\u00f3rego uwa\u017ca\u0142 za ojca. Biologicznym ojcem m\u0142odego bohatera mia\u0142 by\u0107 wprawdzie b\u00f3g Posejdon, ale Egeusz<\/p>\n
nie nale\u017ca\u0142 do ludzi ma\u0142ostkowych i widzia\u0142 w Tezeuszu nast\u0119pc\u0119 ate\u0144skiego tronu. Nie podoba\u0142o si\u0119 to \u017conie<\/p>\n
Egeusza, czarownicy Medei, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do walki Tezeusza z potwornym bykiem. Heros wyszed\u0142 z niej<\/p>\n
zwyci\u0119sko, a nast\u0119pnie stawi\u0142 czo\u0142a potomkowi pokonanego zwierz\u0119cia: Minotaurowi.<\/p>\n
By\u0142 to owoc zwyrodnia\u0142ej \u017c\u0105dzy, jak\u0105 zapa\u0142a\u0142a do byka Pazyfae, \u017cona kr\u00f3la Krety Minosa. Niezbyt dumny z<\/p>\n
takiego przych\u00f3wku Minos wykorzystywa\u0142 jednak Minotaura do wa\u017cnego zadania: corocznie rzucano bestii na<\/p>\n
po\u017carcie czterna\u015bcioro m\u0142odych obywateli Aten, co by\u0142o kar\u0105 za wyst\u0105pienie tego miasta przeciwko Krecie.<\/p>\n
Tezeusz pokona\u0142 Minotaura, wyszed\u0142 te\u017c ca\u0142o ze zdradliwego labiryntu, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 do legowiska potwora.<\/p>\n
Pomoc\u0105 s\u0142u\u017cy\u0142a herosowi c\u00f3rka Minosa Ariadna: da\u0142a Tezeuszowi k\u0142\u0119bek we\u0142ny, aby rozwijana od wej\u015bcia do<\/p>\n
labiryntu ni\u0107 wskazywa\u0142a potem drog\u0119 na zewn\u0105trz. Niestety Tezeusz nie dotrzyma\u0142 z\u0142o\u017conej w zamian Ariadnie<\/p>\n
obietnicy ma\u0142\u017ce\u0144stwa i porzuci\u0142 j\u0105 na wyspie Naksos (gdzie szcz\u0119\u015bliwie doczeka\u0142a si\u0119 wkr\u00f3tce o\u015bwiadczyn boga<\/p>\n
Dionizosa). Sam wr\u00f3ci\u0142 do Aten, gdzie po \u015bmierci ojca rych\u0142o zosta\u0142 kr\u00f3lem. Rz\u0105dzi\u0142 sprawiedliwie, \u017cycie<\/p>\n
prywatne mia\u0142 jednak ma\u0142o udane.<\/p>\n
Podobnie jak jego formalny ojciec, Tezeusz nie popisywa\u0142 si\u0119 rozs\u0105dnym doborem partnerek \u017cyciowych. Po<\/p>\n
\u015bmierci pierwszej \u017cony, kr\u00f3lowej Amazonek Antiope, po\u015blubi\u0142 Fedr\u0119, kt\u00f3ra fa\u0142szywie oskar\u017cy\u0142a o pr\u00f3b\u0119 gwa\u0142tu<\/p>\n
swojego pasierba. Tezeusz doprowadzi\u0142 do \u015bmierci syna, a po odkryciu prawdy zabi\u0142 i \u017con\u0119. Na jej nast\u0119pczyni\u0119<\/p>\n
upatrzy\u0142 sobie Helen\u0119 (jeszcze nie) Troja\u0144sk\u0105, kt\u00f3r\u0105 porwa\u0142 przy pomocy przyjaciela Pejritoosa. W zamian<\/p>\n
Pejritoos za\u017c\u0105da\u0142 pomocy przy porwaniu kr\u00f3lowej podziemi Persefony. Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 to dla obu przyjaci\u00f3\u0142<\/p>\n
niewol\u0105, podczas kt\u00f3rej Helena zdo\u0142a\u0142a zbiec. Tezeusza uwolni\u0142 wreszcie Herakles, odwiedzaj\u0105cy podziemia w<\/p>\n
nadziei uprowadzenia Cerbera. Okaza\u0142 si\u0119 lepszym porywaczem ni\u017c kr\u00f3l Aten, je\u015bli jednak Tezeusz zazdro\u015bci\u0142<\/p>\n
Heraklesowi, to niezbyt d\u0142ugo. W nied\u0142ugim czasie mia\u0142 przecie\u017c zgin\u0105\u0107 zabity przez cz\u0142owieka, kt\u00f3ry z kolei<\/p>\n
zazdro\u015bci\u0142 s\u0142awy jemu.<\/p>\n
<\/p>\n
Marta S\u0142omi\u0144ska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"