<\/p>\n
Mordercze pobo\u017cne roty, czyli protestanci kontra katolicy<\/strong><\/p>\n W 1517 roku Marcin Luter og\u0142osi\u0142 prac\u0119 naukow\u0105 zatytu\u0142owan\u0105 \u201eDisputatio contra scholasticam<\/p>\n theologiam\u201d. Dzi\u0119ki rozwojowi sztuki drukarskiej i energii samego Lutra, wysy\u0142aj\u0105cego zawarte w<\/p>\n pracy teologiczne tezy wysoko postawionym dostojnikom Ko\u015bcio\u0142a, o dziele wkr\u00f3tce zacz\u0119\u0142o by\u0107<\/p>\n g\u0142o\u015bno. Luter nie przypuszcza\u0142 wtedy, jak szybko jego zwolennicy zaczn\u0105 si\u0119 radykalizowa\u0107. Ju\u017c po<\/p>\n paru latach publikowa\u0142 \u201ePrzeciwko zb\u00f3jeckim i morderczym rotom ch\u0142op\u00f3w\u201d \u2013 atak na zwolennik\u00f3w<\/p>\n Thomasa M\u00fcntzera, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142 Lutra za zbyt umiarkowanego. \u201eMordercze roty\u201d pod wodz\u0105<\/p>\n M\u00fcntzera rozpocz\u0119\u0142y powstanie, kt\u00f3rego celem mia\u0142o by\u0107 mi\u0119dzy innymi rozdzielenie maj\u0105tk\u00f3w<\/p>\n szlachty i duchownych pomi\u0119dzy ch\u0142op\u00f3w. By\u0142o to tylko jedno z wielu lokalnych wyst\u0105pie\u0144, kt\u00f3re<\/p>\n okre\u015bla si\u0119 wsp\u00f3ln\u0105 nazw\u0105 wojny ch\u0142opskiej w Niemczech.<\/p>\n Trwa\u0142a ona od 1524 do 1526 roku. Cho\u0107 ch\u0142opi walczyli g\u0142\u00f3wnie o popraw\u0119 warunk\u00f3w \u017cyciowych,<\/p>\n nie be znaczenia by\u0142o tak\u017ce pod\u0142o\u017ce religijne konfliktu. Protestantyzm zacz\u0119to postrzega\u0107 jako szans\u0119<\/p>\n na sprawiedliwszy ustr\u00f3j spo\u0142eczny. Ch\u0142opom szybko odebrano nadziej\u0119 na zmiany: powstanie zosta\u0142o<\/p>\n st\u0142umione. Znacznie wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci mieli sk\u0142aniaj\u0105cy si\u0119 ku reformacji ksi\u0105\u017c\u0119ta niemieccy:<\/p>\n rz\u0105dz\u0105cy niewielkimi pa\u0144stewkami, coraz bardziej niech\u0119tni w\u0142adzy cesarskiej, t\u0119skni\u0105cy za wzgl\u0119dn\u0105<\/p>\n samodzielno\u015bci\u0105 polityczn\u0105. Dwie wojny religijne, stanowi\u0105ce pr\u00f3by spacyfikowania protestanckich<\/p>\n ksi\u0105\u017c\u0105t, nie przynios\u0142y efektu: w 1555 zacz\u0119\u0142a obowi\u0105zywa\u0107 zasada \u201ecuius regio, eius religio\u201d. Komu<\/p>\n nie odpowiada\u0142a narzucona przez ksi\u0119cia wiara protestancka, ten m\u00f3g\u0142 przenie\u015b\u0107 si\u0119 do s\u0105siedniego<\/p>\n pa\u0144stewka, gdzie dla odmiany dyskryminowano wyznanie reformowane.<\/p>\n Podobnie by\u0142o w Szwajcarii, tyle \u017ce zwolennicy katolicyzmu musieli si\u0119 przenie\u015b\u0107 z kanton\u00f3w<\/p>\n miejskich do le\u015bnych. Mia\u0142o to zwi\u0105zek z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 kalwina Huldrycha Zwingliego. W 1515 roku<\/p>\n by\u0142 on kapelanem oddzia\u0142\u00f3w szwajcarskich walcz\u0105cych pod Marignano. Wstrz\u0105\u015bni\u0119ty masakr\u0105, w\u015br\u00f3d<\/p>\n wielu innych postulat\u00f3w umie\u015bci\u0142 i ten, w my\u015bl kt\u00f3rego Szwajcarzy nie powinni gin\u0105\u0107 za cudz\u0105<\/p>\n spraw\u0119. Rodacy z kanton\u00f3w miejskich przyklasn\u0119li Zwingliemu. Ci z kanton\u00f3w le\u015bnych przeciwnie:<\/p>\n wielu cierpia\u0142o bied\u0119, kariera wojskowa mog\u0142a to zmieni\u0107, jako \u017ce walory militarne piechoty<\/p>\n szwajcarskiej ceniono bardzo wysoko. Mi\u0119dzy kantonami le\u015bnymi i miejskimi toczy\u0142y si\u0119 kolejno<\/p>\n dwie wojny: pierwsz\u0105 Zwingli wygra\u0142, nast\u0119pn\u0105 przegra\u0142. Do dzi\u015b jednak utrzymuje si\u0119 w Szwajcarii<\/p>\n podzia\u0142 na protestanckie miasta (Berno, Zurych) i regiony tradycyjnie katolickie (jak cho\u0107by Ticino).<\/p>\n Najwi\u0119ksze emocje reformacja budzi\u0142a w szesnastowiecznej Francji. Szereg wojen religijnych,<\/p>\n toczonych przez katolik\u00f3w z hugonotami, bardzo os\u0142abi\u0142 pozycj\u0119 Francji na arenie mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n Oba stronnictwa mia\u0142y solidne zaplecze polityczne i finansowe: hugonot\u00f3w wspiera\u0142a Anglia,<\/p>\n katolik\u00f3w Hiszpania. Sytuacj\u0119 dodatkowo pogarsza\u0142y animozje mi\u0119dzy francuskimi rodami<\/p>\n ksi\u0105\u017c\u0119cymi: katolickimi Gwizjuszami i hugonockimi Kondeuszami. Wed\u0142ug tych ostatnich najlepsz\u0105 z<\/p>\n dr\u00f3g prowadz\u0105cych do zmiany uk\u0142adu si\u0142 na bardziej korzystny dla protestant\u00f3w mia\u0142o by\u0107 porwanie<\/p>\n kr\u00f3la. Pr\u00f3bowano tego dwukrotnie, za ka\u017cdym razem z innym kr\u00f3lem, ale bezskutecznie. Kulminacj\u0105<\/p>\n krwawego konfliktu by\u0142a paryska Noc \u015bwi\u0119tego Bart\u0142omieja: w samym tylko Pary\u017cu zabito 3000<\/p>\n hugonot\u00f3w, przyby\u0142ych na \u015blub protestanckiego przyw\u00f3dcy Henryka z siostr\u0105 kr\u00f3la Karola IV<\/p>\n Ma\u0142gorzat\u0105.<\/p>\n Jak na ironi\u0119 najsilniej kojarzona z t\u0105 rzezi\u0105 matka kr\u00f3la, Katarzyna Medycejska, d\u0142ugo by\u0142a<\/p>\n zwolenniczk\u0105 ugody, ostatecznie uleg\u0142a jednak namowom jednego z Gwizjuszy. Wyboru r\u00f3wnie<\/p>\n niezgodnego z sumieniem, cho\u0107 niepoci\u0105gaj\u0105cego za sob\u0105 bezpo\u015brednio rozlewu krwi, dokona\u0142<\/p>\n p\u00f3\u017aniej m\u0105\u017c Ma\u0142gorzaty. Przeszed\u0142 na katolicyzm, by rz\u0105dzi\u0107 odt\u0105d jako Henryk IV. Wydany przez<\/p>\n niego edykt nantejski zako\u0144czy\u0142 wojny religijne we Francji. Zbrodnie na tle religijnym pope\u0142niano<\/p>\n jednak nadal: nowy kr\u00f3l zgin\u0105\u0142 z r\u0105k katolickiego fanatyka Ravaillaca.<\/p>\n Marta S\u0142omi\u0144ska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"