27.10.2015 r. w cyklu \u201eGdy \u015bwiat by\u0142 m\u0142ody \u2013 mity Grek\u00f3w\u201d odby\u0142o si\u0119 spotkanie z prof. Krzysztofem<\/p>\n
Mrowcewiczem, zatytu\u0142owane \u201eHermes \u2013 po\u015brednik\u201d.<\/p>\n
Puszka Pandory, czyli czego nie bra\u0107 od Hermesa<\/p>\n
Staro\u017cytny Grek czci\u0142 Hermesa jako patrona handlowc\u00f3w, pasterzy i z\u0142odziei. Mo\u017cna by rzec: w\u0142a\u015bciwy b\u00f3g na<\/p>\n
w\u0142a\u015bciwym miejscu, bo zar\u00f3wno handlem, pasterstwem, jak i z\u0142odziejstwem Hermes para\u0142 si\u0119 dos\u0142ownie od<\/p>\n
ko\u0142yski. Ju\u017c jako niemowl\u0119 ukrad\u0142 stado kr\u00f3w swojemu przyrodniemu bratu Apollonowi. Aby zmyli\u0107 trop,<\/p>\n
ci\u0105gn\u0105\u0142 je za ogony, Apollo nie da\u0142 si\u0119 jednak oszuka\u0107. Zignorowa\u0142 te\u017c t\u0142umaczenia matki Hermesa, plejady Mai,<\/p>\n
kt\u00f3ra przysi\u0119ga\u0142a, \u017ce jej nowo narodzony syn nie potrafi jeszcze nawet chodzi\u0107, a co dopiero kra\u015b\u0107 byd\u0142a.<\/p>\n
Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce umie o wiele wi\u0119cej: podarowa\u0142 zagniewanemu bratu w\u0142asnor\u0119cznie wykonan\u0105 lir\u0119 (z \u017c\u00f3\u0142wich<\/p>\n
jelit i skorupy), a w zamian otrzyma\u0142 na w\u0142asno\u015b\u0107 skradzione krowy. P\u00f3\u017aniej zwykle darowywa\u0142 sobie handel<\/p>\n
wymienny: po prostu zabiera\u0142 innym bogom to, co wpad\u0142o mu w oko. By\u0142 jednak tak uroczym z\u0142odziejem, \u017ce<\/p>\n
wszystko mu wybaczano.<\/p>\n
Uznawano poza tym jego przydatno\u015b\u0107 jako pos\u0142a\u0144ca i przewodnika: przekazywa\u0142 ludziom polecenia bog\u00f3w,<\/p>\n
odprowadza\u0142 zmar\u0142ych do Hadesu. Ojciec Hermesa Zeus, najwa\u017cniejszy z bog\u00f3w olimpijskich, ceni\u0142 te\u017c w synu<\/p>\n
jego pomys\u0142owo\u015b\u0107 i przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107. Da\u0142y one o sobie zna\u0107, gdy bogowie walczyli z potworem Tyfonem,<\/p>\n
kt\u00f3ry zdo\u0142a\u0142 wyci\u0105\u0107 Zeusowi \u015bci\u0119gna i uwi\u0119zi\u0107 okaleczonego w\u0142adc\u0119 Olimpu w cylicyjskiej grocie. \u015aci\u0119gien<\/p>\n
pilnowa\u0142a smoczyca Delfyne, z kt\u00f3r\u0105 nikt nie mia\u0142 odwagi si\u0119 zmierzy\u0107. Hermes nie musia\u0142: zwyczajnie wykrad\u0142<\/p>\n
\u015bci\u0119gna, po czym zwr\u00f3ci\u0142 je Zeusowi, kt\u00f3ry dzi\u0119ki temu odzyska\u0142 si\u0142y i pokona\u0142 Tyfona. W razie potrzeby<\/p>\n
Hermes stawa\u0142 te\u017c do walki, cho\u0107 ch\u0119tnie pomaga\u0142 sobie podst\u0119pem: gdy bogowie wojowali z gigantami,<\/p>\n
po\u017cyczy\u0142 od Hadesa he\u0142m, kt\u00f3ry czyni\u0142 u\u017cytkownika niewidzialnym. Z niewidzialnym Hermesem nawet gigant<\/p>\n
Hippolitos nie mia\u0142 \u017cadnych szans.<\/p>\n
Ch\u0119tnie s\u0142u\u017cy\u0142 te\u017c pomoc\u0105, gdy w tarapaty wpada\u0142a kt\u00f3ra\u015b z kochanek jego ojca. Po\u015blubiona mu zazdrosna<\/p>\n
Hera z regu\u0142y szybko dowiadywa\u0142a si\u0119 o kolejnym romansie i wywiera\u0142a zemst\u0119 na wybrance Zeusa. Aby ukry\u0107<\/p>\n
przed Her\u0105 swoj\u0105 ulubienic\u0119 Io, Zeus zmieni\u0142 nieszcz\u0119sn\u0105 dziewczyn\u0119 w krow\u0119. Podst\u0119p si\u0119 nie uda\u0142: Hera<\/p>\n
za\u017c\u0105da\u0142a tej\u017ce krowy w prezencie i odda\u0142a j\u0105 pod stra\u017c stuokiemu olbrzymowi Argosowi. Trudno by\u0142o u\u015bpi\u0107 jego<\/p>\n
czujno\u015b\u0107: kt\u00f3ra\u015b z par oczu zawsze czuwa\u0142a. Do akcji wkroczy\u0142 zatem Hermes: gra\u0142 na w\u0142asnor\u0119cznie<\/p>\n
skonstruowanym flecie tak d\u0142ugo, a\u017c opad\u0142y wszystkie powieki Argosa. W\u00f3wczas odci\u0105\u0142 mu g\u0142ow\u0119 i uwolni\u0142 Io.<\/p>\n
Na pomoc Hermesa zawsze mog\u0142y te\u017c liczy\u0107 jego dzieci i wnuki: do tych ostatnich nale\u017ca\u0142 Odyseusz. To od<\/p>\n
Hermesa dosta\u0142 cudowne ziele, dzi\u0119ki kt\u00f3remu opar\u0142 si\u0119 czarom Kirke i unikn\u0105\u0142 zamiany w zwierz\u0119.<\/p>\n
Du\u017c\u0105 rol\u0119 odegra\u0142 Hermes w zwyci\u0119stwie jego przyrodniego brata Perseusza nad Meduz\u0105. Poradzi\u0142 mu, by<\/p>\n
odwiedzi\u0142 Graje, c\u00f3rki morskiego boga, a one wska\u017c\u0105 drog\u0119. Tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o. Dodatkowo Hermes wyposa\u017cy\u0142<\/p>\n
Perseusza w diamentowy sierp, kt\u00f3rym m\u0142odzieniec mia\u0142 odci\u0105\u0107 Meduzie g\u0142ow\u0119. Jakby tego by\u0142o ma\u0142o, Perseusz<\/p>\n
otrzyma\u0142 te\u017c skrzydlate sanda\u0142y, z kt\u00f3rych Hermes korzysta\u0142, kiedy mia\u0142 zanie\u015b\u0107 ludziom wiadomo\u015b\u0107 od bog\u00f3w,<\/p>\n
i he\u0142m Hadesa. Bez trudu pokona\u0142 Meduz\u0119, a Hermesowi w podzi\u0119ce za wsparcie wybudowa\u0142 o\u0142tarz.<\/p>\n
Nie wszystkie dary Hermesa by\u0142y jednak b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem dla tych, kt\u00f3rzy je otrzymali. Najbole\u015bniej<\/p>\n
przekona\u0142 si\u0119 o tym tytan Epimeteusz. By\u0142 bratem Prometeusza \u2013 tego, kt\u00f3ry stworzy\u0142 pierwszych ludzi, a \u017ceby<\/p>\n
ich o\u017cywi\u0107, ukrad\u0142 ogie\u0144 z Olimpu. Nast\u0119pnie podst\u0119pem sk\u0142oni\u0142 Zeusa, by ten zgodzi\u0142 si\u0119 otrzymywa\u0107 w ofierze<\/p>\n
gorsze cz\u0119\u015bci zwierz\u0119cych tusz. Aby ukara\u0107 t\u0119 zuchwa\u0142o\u015b\u0107, bogowie stworzyli pierwsz\u0105 kobiet\u0119, \u015bliczn\u0105<\/p>\n
Pandor\u0119. Hermes by\u0142 tym, kt\u00f3ry obdarzy\u0142 j\u0105 darem wymowy, nauczy\u0142 k\u0142amstwa i pochlebstwa. Pandora podbi\u0142a<\/p>\n
z ich pomoc\u0105 serce Epimeteusza. Po \u015blubie nam\u00f3wi\u0142a go do otwarcia prezentu od bog\u00f3w: glinianej beczki.<\/p>\n
Niestety wyfrun\u0119\u0142y z niej wszystkie mo\u017cliwe nieszcz\u0119\u015bcia, choroby i smutki, kt\u00f3re odt\u0105d mia\u0142y n\u0119ka\u0107 ludzi.<\/p>\n
Szcz\u0119\u015bliwie dla Epimeteusza i jego ziomk\u00f3w na dnie beczki znalaz\u0142a si\u0119 nadzieja: to ona pozwoli\u0142a ludzko\u015bci<\/p>\n
przetrwa\u0107.<\/p>\n
Marta S\u0142omi\u0144ska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"