W cyklu \u201eGdy \u015bwiat by\u0142 m\u0142ody \u2013 mity Grek\u00f3w\u201d 29.09.2015 r. odby\u0142o si\u0119 spotkanie z<\/p>\n
prof. Krzysztofem Mrowcewiczem pt. \u201eLudzcy bogowie\u201d.<\/p>\n
Potyczki greckich bog\u00f3w, czyli o po\u0142ykaniu krewnych<\/p>\n
<\/p>\n
Staro\u017cytny Grek zanosz\u0105cy mod\u0142y do bog\u00f3w m\u00f3g\u0142 mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce jego uczucia \u2013<\/p>\n
zar\u00f3wno te pozytywne, jak i negatywne \u2013 zostan\u0105 dobrze zrozumiane. Zeus, Hera czy<\/p>\n
Demeter \u015bwietnie wiedzieli, czym jest mi\u0142o\u015b\u0107 do dzieci, potrzeba bezpiecze\u0144stwa, pragnienie<\/p>\n
odwdzi\u0119czenia si\u0119 swoim dobroczy\u0144com, ale znali te\u017c zawi\u015b\u0107, ch\u0119\u0107 zemsty, \u017c\u0105dz\u0119 w\u0142adzy.<\/p>\n
Cho\u0107 bardzo pot\u0119\u017cni, nie byli wszechmocni ani wszechwiedz\u0105cy, pod wieloma wzgl\u0119dami<\/p>\n
bardzo przypominali ludzi. Na czym zatem polega\u0142a ich bosko\u015b\u0107?<\/p>\n
Przede wszystkim byli nie\u015bmiertelni. Sprawia\u0142o to powa\u017cne problemy bogom, kt\u00f3rzy chcieli<\/p>\n
si\u0119 pozby\u0107 kt\u00f3rego\u015b z cz\u0142onk\u00f3w rodziny. Kronos, obawiaj\u0105cy si\u0119, \u017ce dzieci pozbawi\u0105 go<\/p>\n
w\u0142adzy, za dobre rozwi\u0105zanie uzna\u0142 po\u0142kni\u0119cie potomstwa. Pozosta\u0142o ono przy \u017cyciu, ale w<\/p>\n
\u017co\u0142\u0105dku ojca mia\u0142o niewielkie mo\u017cliwo\u015bci manewru. Zaproponowany przez Kronosa model<\/p>\n
\u017cycia rodzinnego nie przypad\u0142 jednak do gustu jego \u017conie Rei, kt\u00f3ra po urodzeniu sz\u00f3stego<\/p>\n
dziecka postanowi\u0142a ukry\u0107 je przed ojcem. Zamiast swojego syna Kronos nie\u015bwiadomie<\/p>\n
po\u0142kn\u0105\u0142 owini\u0119ty w pieluszki kamie\u0144. Ma\u0142y Zeus tymczasem chowa\u0142 si\u0119 pod czu\u0142\u0105 opiek\u0105<\/p>\n
nimf, kozy Amaltei, pszcz\u00f3\u0142 i or\u0142a. Gdy dor\u00f3s\u0142, za rad\u0105 tytanki Metydy poprosi\u0142 matk\u0119, by<\/p>\n
poda\u0142a Kronosowi \u015brodek wymiotny. W ten spos\u00f3b boskie rodze\u0144stwo Zeusa opu\u015bci\u0142o<\/p>\n
\u017co\u0142\u0105dek Kronosa i stan\u0119\u0142o do walki z ojcem.<\/p>\n
Pokonany Kronos zosta\u0142 str\u0105cony do Tartaru. Zeus obj\u0105\u0142 panowanie nad ziemi\u0105 i<\/p>\n
przestworzami, jego bracia zacz\u0119li w\u0142ada\u0107 morzami (Posejdon) oraz podziemiami (Hades).<\/p>\n
Nie byli jednak zadowoleni z takiego podzia\u0142u r\u00f3l. Za szczeg\u00f3lnie pokrzywdzonego uwa\u017ca\u0142<\/p>\n
si\u0119 Posejdon, kt\u00f3ry cz\u0119sto pr\u00f3bowa\u0142 przej\u0105\u0107 w\u0142adz\u0119 si\u0142\u0105. Pewnego razu zdo\u0142a\u0142 nawet uwi\u0119zi\u0107<\/p>\n
Zeusa, ten jednak wyswobodzi\u0142 si\u0119 dzi\u0119ki bieg\u0142emu w rozpl\u0105tywaniu sznur\u00f3w stur\u0119kiemu<\/p>\n
Briareusowi. Kary dla niepokornych bog\u00f3w \u2013 Posejdona lub \u017cony Zeusa, prze\u015bladuj\u0105cej jego<\/p>\n
kochanki Hery \u2013 by\u0142y rozmaite. Powieszenie g\u0142ow\u0105 w d\u00f3\u0142 i z kowad\u0142ami u n\u00f3g, ra\u017cenie<\/p>\n
piorunem, zmuszanie do ci\u0119\u017ckiej pracy na ziemi\u2026 pomys\u0142owo\u015b\u0107 Zeusa nie wyczerpywa\u0142a si\u0119<\/p>\n
\u0142atwo. Szczeg\u00f3lnie surowy by\u0142 dla tytana Atlasa, kt\u00f3ry wspiera\u0142 Kronosa w walce o tron:<\/p>\n
nieszcz\u0119\u015bnik skazany zosta\u0142 na d\u017awiganie sklepienia niebieskiego.<\/p>\n
Na podtrzymywanym przez Atlasa niebosk\u0142onie znajdowa\u0142o si\u0119 w owym czasie znacznie<\/p>\n
mniej gwiazdozbior\u00f3w ni\u017c obecnie, jednym z boskich przywilej\u00f3w by\u0142o bowiem nagradzanie<\/p>\n
zas\u0142u\u017conych postaci w\u0142asnymi konstelacjami. W ten spos\u00f3b Zeus uhonorowa\u0142 mi\u0119dzy innymi<\/p>\n
Amalte\u0119, widoczn\u0105 dzi\u015b na niebie pod postaci\u0105 Kozioro\u017cca. Gwiazdozbi\u00f3r Bli\u017ani\u0105t to bracia<\/p>\n
Kastor i Polluks, bohaterscy herosi, kt\u00f3rych Zeus nie chcia\u0142 ze sob\u0105 roz\u0142\u0105cza\u0107 nawet po ich<\/p>\n
\u015bmierci. Na nocnym niebie odnajdziemy te\u017c dzielnego my\u015bliwego Oriona, przynosz\u0105cego<\/p>\n
Zeusowi pioruny Or\u0142a i m\u0105drego centaura Chirona (gwiazdozbi\u00f3r Strzelca). Wreszcie Droga<\/p>\n
Mleczna to efekt podst\u0119pu Zeusa, kt\u00f3ry chcia\u0142, by jego nie\u015blubny syn Herakles zyska\u0142<\/p>\n
nie\u015bmiertelno\u015b\u0107. Przystawi\u0142 go w tym celu do piersi \u015bpi\u0105cej Hery. Ta jednak zbudzi\u0142a si\u0119 i<\/p>\n
odtr\u0105ci\u0142a ch\u0142opca, a tryskaj\u0105ce z jej piersi mleko utworzy\u0142o now\u0105 konstelacj\u0119.<\/p>\n
Nikt nie jest w stanie powiedzie\u0107, ile dok\u0142adnie dzieci sp\u0142odzi\u0142 Zeus. Doliczono si\u0119 jednak<\/p>\n
ponad siedemdziesi\u0119ciorga, a tylko nieliczne spo\u015br\u00f3d nich urodzi\u0142a po\u015blubiona w\u0142adcy niebios<\/p>\n
Hera. Matkami pozosta\u0142ych bywa\u0142y inne boginie, tytanki, a tak\u017ce \u015bmiertelniczki. Te ostatnie<\/p>\n
nieraz bardzo bole\u015bnie przekonywa\u0142y si\u0119 przy tej okazji o r\u00f3\u017cnicach mi\u0119dzy bogami a lud\u017ami.<\/p>\n
Kr\u00f3lewna Semele, kt\u00f3ra upiera\u0142a si\u0119 zobaczy\u0107 Zeusa pod jego w\u0142a\u015bciw\u0105 postaci\u0105, a nie<\/p>\n
wcielonego w \u015bmiertelnego cz\u0142owieka, \u0142ab\u0119dzia czy z\u0142oty deszcz, sp\u0142on\u0119\u0142a ra\u017cona piorunem.<\/p>\n
By\u0142a wtedy w ci\u0105\u017cy, kt\u00f3r\u0105 musia\u0142 donosi\u0107 Zeus. Mia\u0142 ju\u017c do\u015bwiadczenie: wiele lat wcze\u015bniej<\/p>\n
po\u0142kn\u0105\u0142 swoj\u0105 ci\u0119\u017carn\u0105 kochank\u0119 Metyd\u0119, bo przepowiednia g\u0142osi\u0142a, \u017ce gdy ta urodzi c\u00f3rk\u0119, a<\/p>\n
potem syna, obali on ojca. Urodzi\u0107 musia\u0142 zatem Zeus: c\u00f3rka Atena wyskoczy\u0142a z jego g\u0142owy.<\/p>\n
W tym momencie chyba \u017caden \u015bmiertelnik nie chcia\u0142by zamieni\u0107 si\u0119 z bogiem\u2026<\/p>\n
<\/p>\n
Marta S\u0142omi\u0144ska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"