﻿
{"id":1032,"date":"2015-09-25T02:22:40","date_gmt":"2015-09-25T00:22:40","guid":{"rendered":"http:\/\/ursynoteka.pl\/?p=1032"},"modified":"2015-09-25T02:22:40","modified_gmt":"2015-09-25T00:22:40","slug":"15-wrzesnia-cykl-dwudziestolecie-miedzywojenne-w-warszawie-galerie-teatr-i-kino-spotkanie-z-p-anna-reichert-pt-olga-niewska-zapomniana-rzezbiarka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/15-wrzesnia-cykl-dwudziestolecie-miedzywojenne-w-warszawie-galerie-teatr-i-kino-spotkanie-z-p-anna-reichert-pt-olga-niewska-zapomniana-rzezbiarka\/","title":{"rendered":"15 wrze\u015bnia, cykl \u201eDwudziestolecie mi\u0119dzywojenne w Warszawie \u2013 galerie, teatr i kino\u201d, spotkanie z p. Ann\u0105 Reichert pt. \u201eOlga Niewska: zapomniana rze\u017abiarka\u201d"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Matka Olgi Niewskiej by\u0142a artystk\u0105, ojciec architektem, zami\u0142owanie do pi\u0119knych bry\u0142 rze\u017abiarka odziedziczy\u0142a zatem mo\u017ce po obojgu rodzicach. W\u0142asne dzie\u0142a sztuki zacz\u0119\u0142a tworzy\u0107 jeszcze w dzieci\u0144stwie \u2013 jako tworzywo wykorzystywa\u0142a pocz\u0105tkowo chleb lub ciasto. Kiedy doros\u0142a i postanowi\u0142a zaj\u0105\u0107 si\u0119 rze\u017abiarstwem na serio, pa\u0144stwo Niewscy nie byli zachwyceni. Trudno im by\u0142o uwierzy\u0107, \u017ce drobna, delikatna dziewczyna poradzi sobie w dziedzinie sztuki wymagaj\u0105cej nie tylko talentu, lecz tak\u017ce sporo fizycznego wysi\u0142ku.<br \/>\nOlg\u0119 cechowa\u0142y jednak si\u0142a i wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 nieproporcjonalne do jej postury. Nie brakowa\u0142o jej te\u017c ambicji i si\u0142y przebicia. Ju\u017c jako dwudziestoparolatka wystawia\u0142a swoje rze\u017aby w krakowskim Pa\u0142acu Sztuki i sprzedawa\u0142a je muzeum. Gdy tylko doceni\u0142 j\u0105 Krak\u00f3w, przenios\u0142a si\u0119 do Warszawy, by i tam natychmiast zdoby\u0107 renom\u0119 znakomitej artystki. Sztuka Niewskiej trafia\u0142a w mi\u0119dzywojenny gust: rze\u017abiark\u0119 fascynowa\u0142y si\u0142a, ruch, sport, taniec, uroda ludzkiego cia\u0142a, witalno\u015b\u0107. Najwi\u0119cej tej ostatniej znajdowa\u0142a w dzieciach, kt\u00f3re zawsze uwielbia\u0142a. Nie mog\u0142a doczeka\u0107 si\u0119 w\u0142asnego potomstwa, macierzy\u0144skie t\u0119sknoty realizowa\u0142a jednak przynajmniej po cz\u0119\u015bci jako opiekunka licznych zwierz\u0105t. Kocha\u0142a koty, kr\u00f3liki i psy, w\u015br\u00f3d tych ostatnich szczeg\u00f3lnie buldogi francuskie. Ich sylwetki rze\u017abi\u0142a w br\u0105zie i porcelanie.<br \/>\nEksperymentowa\u0142a tak\u017ce z innymi tworzywami: gipsem, fajansem, betonem, drewnem, glin\u0105. Na jednym ze zdj\u0119\u0107 przedstawiaj\u0105cych Niewsk\u0105 wida\u0107, jak szeroko u\u015bmiechni\u0119ta opiera si\u0119 o kilkumetrow\u0105 rze\u017ab\u0119 legionisty, kt\u00f3rego\u2026 ulepi\u0142a ze \u015bniegu. Takie dzie\u0142a sztuki niestety nie mog\u0142y przetrwa\u0107 zimy. Niewiele lepszy by\u0142 jednak los wielu br\u0105zowych rze\u017ab Niewskiej: po wojnie niszczono je, nowemu rz\u0105dowi nie podoba\u0142y si\u0119 bowiem kontakty artystki z przedstawicielami sanacyjnego rz\u0105du. Rze\u017abi\u0142a mi\u0119dzy innymi Mo\u015bcickiego i Pi\u0142sudskiego, kt\u00f3ry nazywa\u0142 j\u0105 \u201eprzemi\u0142\u0105\u201d. Z us\u0142ug Niewskiej korzystali te\u017c sportowcy, jak Stanis\u0142awa Walasiewicz\u00f3wna, i aktorzy, w tym Stefan Jaracz oraz Mieczys\u0142awa \u0106wikli\u0144ska. Nieszcz\u0119\u015bliwie w trakcie tworzenia podobizny tej ostatniej rze\u017abiarka oszala\u0142a na punkcie jej m\u0119\u017ca Henryka Madera, co sko\u0144czy\u0142o si\u0119 g\u0142o\u015bnym rozwodem i \u015blubem Madera z Niewsk\u0105.<br \/>\nMa\u0142o kto wiedzia\u0142 wtedy, \u017ce Mader by\u0142 ju\u017c drugim m\u0119\u017cem Olgi. Jej pierwsze ma\u0142\u017ce\u0144stwo, zawarte jeszcze przed wyjazdem do Warszawy, przetrwa\u0142o tylko rok. Z Maderem te\u017c nie stworzy\u0142a harmonijnego zwi\u0105zku: jego niegasn\u0105ce zainteresowanie pozama\u0142\u017ce\u0144skimi romansami doprowadzi\u0142o do kolejnego rozwodu. Pozostali jednak przyjaci\u00f3\u0142mi, Olga wspiera\u0142a by\u0142ego m\u0119\u017ca finansowo podczas jego choroby. Nigdy zreszt\u0105 nie odmawia\u0142a pomocy cierpi\u0105cym przyjacio\u0142om. Gdy zaniem\u00f3g\u0142 Stefan Jaracz, wykona\u0142a jego kilkana\u015bcie podobizn, kt\u00f3re nast\u0119pnie sprzeda\u0142a, by doch\u00f3d przeznaczy\u0107 na walk\u0119 z chorob\u0105 s\u0142ynnego aktora. Jaracz zmar\u0142 w 1945 roku, prze\u017cy\u0142 jednak Niewsk\u0105 i jej trzeciego m\u0119\u017ca, podpu\u0142kownika W\u0142adys\u0142awa Szczekowskiego. Olg\u0119 pokona\u0142a choroba, nale\u017c\u0105cy do AK Szczekowski rok p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 zamordowany przez Niemc\u00f3w.<br \/>\nOlg\u0119 pochowano na cmentarzu ewangelickim, bo w takim obrz\u0105dku zawarte zosta\u0142o jej ostatnie ma\u0142\u017ce\u0144stwo. Mi\u0142o\u015bnicy sztuki w\u0119druj\u0105cy \u201eszlakiem Niewskiej\u201d powinni jednak odwiedzi\u0107 tak\u017ce Stare Pow\u0105zki. Znajduje si\u0119 tam jedna z najbardziej znanych rze\u017ab artystki: zdobi\u0105cy nagrobek Br\u00fchl\u00f3w pos\u0105g Smutku. Z kolei w Parku Skaryszewskim mo\u017cna podziwia\u0107 \u201eK\u0105pi\u0105c\u0105 si\u0119\u201d, pi\u0119kny akt z br\u0105zu. Rze\u017ab\u0119 t\u0119 ods\u0142oni\u0142 w 1929 roku prezydent Warszawy Zygmunt S\u0142omi\u0144ski. Po prawie siedemdziesi\u0119ciu latach br\u0105zowa amatorka k\u0105pieli pad\u0142a ofiar\u0105 brutalnej napa\u015bci: z\u0142odziej uszkodzi\u0142 nogi pos\u0105gu. Szcz\u0119\u015bciem nic wi\u0119cej: rze\u017aby Niewskiej, mi\u0142o\u015bniczki t\u0119\u017cyzny fizycznej, nie mo\u017cna by\u0142o \u0142atwo por\u0105ba\u0107 na kawa\u0142ki i pr\u00f3ba kradzie\u017cy zako\u0144czy\u0142a si\u0119 niepowodzeniem. Odnowiona \u201eK\u0105pi\u0105ca si\u0119\u201d nadal zdobi park. Szkoda tylko, \u017ce nazwisko jej autorki m\u00f3wi dzi\u015b warszawianom znacznie mniej ni\u017c kiedy\u015b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Matka Olgi Niewskiej by\u0142a artystk\u0105, ojciec architektem, zami\u0142owanie do pi\u0119knych <a class=\"post_morebtn\" href=\"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/15-wrzesnia-cykl-dwudziestolecie-miedzywojenne-w-warszawie-galerie-teatr-i-kino-spotkanie-z-p-anna-reichert-pt-olga-niewska-zapomniana-rzezbiarka\/\">Wiecej&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"xn-wppe-expiration":[],"xn-wppe-expiration-action":[],"xn-wppe-expiration-prefix":[],"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[],"class_list":["post-1032","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-relacje"],"acf":[],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-06-16 12:34:34","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1032","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1032"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1032\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1033,"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1032\/revisions\/1033"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1032"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1032"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1032"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}