{"id":1028,"date":"2015-09-24T13:06:13","date_gmt":"2015-09-24T11:06:13","guid":{"rendered":"http:\/\/ursynoteka.pl\/?p=1028"},"modified":"2015-09-24T13:06:43","modified_gmt":"2015-09-24T11:06:43","slug":"1-wrzesnia-cykl-historia-i-kultura-sredniowieczna-inaczej-spotkanie-z-drem-piotrem-laskiem-pt-hostis-honori-invidia-milosc-na-sredniowiecznym-zamku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/1-wrzesnia-cykl-historia-i-kultura-sredniowieczna-inaczej-spotkanie-z-drem-piotrem-laskiem-pt-hostis-honori-invidia-milosc-na-sredniowiecznym-zamku\/","title":{"rendered":"1 wrze\u015bnia, cykl \u201eHistoria i kultura \u015bredniowieczna inaczej\u201d, spotkanie z drem Piotrem Laskiem pt.  \u201eHostis honori invidia. Mi\u0142o\u015b\u0107 na \u015bredniowiecznym zamku\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Has\u0142o \u201emi\u0142o\u015b\u0107 \u015bredniowieczna\u201d z regu\u0142y w pierwszej kolejno\u015bci przywodzi na my\u015bl obraz dzielnego\u00a0 rycerza wzdychaj\u0105cego do nieosi\u0105galnej damy swego serca. Nieosi\u0105galnej, bo b\u0119d\u0105cej ju\u017c \u017con\u0105\u00a0 innego, na og\u00f3\u0142 du\u017co starszego m\u0119\u017cczyzny, kt\u00f3remu wraz z r\u0119k\u0105 nie odda\u0142a jednak serca. To nale\u017cy do\u00a0 szlachetnego rycerza, kt\u00f3ry dla nale\u017cytego uczczenia urody i zalet charakteru wybranki potyka si\u0119 na\u00a0 kopie w turniejach albo dokonuje cud\u00f3w podczas wojen. Kiedy zar\u00f3wno m\u0105\u017c, jak i ukochany rycerz s\u0105\u00a0 na wojnie, dama mo\u017ce zaj\u0105\u0107 si\u0119 wys\u0142uchiwaniem ballad beznadziejnie w niej zakochanych bard\u00f3w.\u00a0 Tylko czy mi\u0142o\u015bci takich bard\u00f3w i rycerzy faktycznie bywa\u0142y zwykle beznadziejne, nie doczekiwa\u0142y<br \/>\n<a href=\"http:\/\/ursynoteka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/mid_427.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-1029 alignleft\" src=\"http:\/\/ursynoteka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/mid_427-300x173.jpg\" alt=\"mid_427\" width=\"225\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/ursynoteka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/mid_427-300x173.jpg 300w, https:\/\/ursynoteka.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/mid_427.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/a><br \/>\nsi\u0119 spe\u0142nienia w ramionach damy? Dok\u0142adniejsza analiza \u015bredniowiecznych ballad\u00a0 oraz fakt\u00f3w<\/p>\n<p>historycznych przynosi czasem niezbyt buduj\u0105ce odpowiedzi na podobne pytania.<\/p>\n<p>Przede wszystkim rujnuje wyobra\u017cenie o platonicznym charakterze mi\u0142o\u015bci \u0142\u0105cz\u0105cej dam\u0119 i rycerza,<\/p>\n<p>kt\u00f3ry nie mo\u017ce splami\u0107 jej honoru cudzo\u0142\u00f3stwem. \u015aredniowieczne pie\u015bni po\u015bwi\u0119cone takim zwi\u0105zkom<\/p>\n<p>przedstawiaj\u0105 je niemal zawsze jako skonsumowane. Jest rzecz\u0105 znamienn\u0105, jak szalon\u0105 popularno\u015bci\u0105<\/p>\n<p>cieszy\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas poemat \u201ePowie\u015b\u0107 o R\u00f3\u017cy\u201d. Jego bohater pragnie zerwa\u0107 kwiat strze\u017cony przez<\/p>\n<p>Niebezpiecze\u0144stwo, Obmow\u0119 i Wstyd. Nie daje si\u0119 zrazi\u0107 trudno\u015bciom, zdobywa wzniesion\u0105 przez<\/p>\n<p>wrog\u00f3w fortec\u0119 i osi\u0105ga cel. Symbolika utworu by\u0142a a\u017c nadto przejrzysta i bulwersuj\u0105ca dla wielu<\/p>\n<p>obro\u0144c\u00f3w kobiecej czci. Histori\u0119, w kt\u00f3rej liczy\u0142a si\u0119 nie czysto\u015b\u0107, lecz rozkosz, a kobiety<\/p>\n<p>przedstawiano raczej jako frywolne uwodzicielki ni\u017c niewinne anio\u0142y, pot\u0119pi\u0142a mi\u0119dzy innymi s\u0142ynna<\/p>\n<p>Christine de Pisan. C\u00f3\u017c jednak z tego, skoro rzesze m\u0119\u017cczyzn traktowa\u0142y \u201ePowie\u015b\u0107 o R\u00f3\u017cy\u201d niczym<\/p>\n<p>mi\u0142osn\u0105 bibli\u0119?<\/p>\n<p>Mieli zreszt\u0105 wiele na swoje usprawiedliwienie. Ma\u0142\u017ce\u0144stwa wysoko urodzonych by\u0142y kontraktami,<\/p>\n<p>w kt\u00f3rych liczy\u0142y si\u0119 w\u0142adza i maj\u0105tek. O zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bciu decydowali rodzice dziewczyny, kt\u00f3r\u0105 nieraz<\/p>\n<p>zar\u0119czano ju\u017c w ko\u0142ysce. Gdy wreszcie dochodzi\u0142o do \u015blubu, nawet wyra\u017any sprzeciw narzeczonej<\/p>\n<p>rzadko bywa\u0142 brany pod uwag\u0119. Jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych duchowni nalegali, by ma\u0142\u017ce\u0144stwa<\/p>\n<p>zawierano w ko\u015bcio\u0142ach, a nie pa\u0142acach, by\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 sprawdzenia, czy obie strony zgadzaj\u0105 si\u0119 na<\/p>\n<p>\u015blub. Mo\u017cnow\u0142adcom nie odpowiada\u0142o jednak pytanie c\u00f3rek o cho\u0107by formaln\u0105 zgod\u0119, tote\u017c \u015bluby<\/p>\n<p>ko\u015bcielne zacz\u0119\u0142y si\u0119 upowszechnia\u0107 dopiero w XIV wieku. Najpierw w\u015br\u00f3d warstw ni\u017cszych, gdzie<\/p>\n<p>dziewcz\u0119ta ch\u0119tniej stawa\u0142y przed o\u0142tarzem, ub\u00f3stwo oznacza\u0142o bowiem wi\u0119ksz\u0105 swobod\u0119 w wyborze<\/p>\n<p>ma\u0142\u017conka, jako \u017ce \u017cycia w luksusie nie gwarantowa\u0142 \u017caden z kandydat\u00f3w.<\/p>\n<p>Luksusem, na jaki nie mogli sobie pozwoli\u0107 nawet mo\u017cni, by\u0142a prywatno\u015b\u0107. Wiele nerw\u00f3w<\/p>\n<p>kosztowa\u0142a ma\u0142\u017conk\u00f3w noc po\u015blubna, sp\u0119dzana nierzadko w obecno\u015bci rodzic\u00f3w. Bardziej dyskretny<\/p>\n<p>by\u0142 obyczaj, w my\u015bl kt\u00f3rego czekali oni za drzwiami sypialni. P\u00f3\u017aniej sytuacja poprawia\u0142a si\u0119 o tyle,<\/p>\n<p>\u017ce zamiast rodzic\u00f3w ma\u0142\u017conkowie go\u015bcili w sypialni niezb\u0119dnego przecie\u017c s\u0142u\u017c\u0105cego. Je\u015bli mimo<\/p>\n<p>takich \u201ewyg\u00f3d\u201d kobieta zdo\u0142a\u0142a zaj\u015b\u0107 w ci\u0105\u017c\u0119 i urodzi\u0107 dziecko \u2013 zw\u0142aszcza syna \u2013 jej pozycja<\/p>\n<p>spo\u0142eczna wzrasta\u0142a niepomiernie.<\/p>\n<p>Gorzej by\u0142o, je\u015bli w rezultacie mi\u0142osnych uniesie\u0144 rodzi\u0142a b\u0119karta. Cz\u0119sto za jedyne rozwi\u0105zanie<\/p>\n<p>problemu nie\u015blubnej ci\u0105\u017cy uchodzi\u0142o jej usuni\u0119cie. W wiejskich spo\u0142eczno\u015bciach zajmowa\u0142y si\u0119 tym<\/p>\n<p>akuszerki, ryzykuj\u0105ce problemy z prawem. Rzadko jednak skazywano je na \u015bmier\u0107: wie\u015bniacy<\/p>\n<p>niech\u0119tnie denuncjowali takie kobiety. Tolerowano tak\u017ce prostytucj\u0119, uwa\u017can\u0105 za mniejsze z\u0142o<\/p>\n<p>(niewy\u017cyta p\u0142ciowo \u201ez\u0142ota m\u0142odzie\u017c\u201d znajdowa\u0142a upodobanie w napastowaniu mieszczek, a by\u0142a o tyle<\/p>\n<p>trudnym przeciwnikiem, \u017ce zawsze nosi\u0142a przy sobie bro\u0144). Pod koniec \u015bredniowiecza dosz\u0142o do tego,<\/p>\n<p>\u017ce kurtyzany znajdowa\u0142y si\u0119 czasem w puli nagr\u00f3d przeznaczonych dla zwyci\u0119zc\u00f3w turniej\u00f3w. Cnoty<\/p>\n<p>rycerskie coraz cz\u0119\u015bciej mo\u017cna by\u0142o odnale\u017a\u0107 tylko na kartach poemat\u00f3w, i to starych. Czy mo\u017cna si\u0119<\/p>\n<p>zatem dziwi\u0107, \u017ce w uwiedzeniu \u017cony seniora \u015bredniowieczny rycerz wola\u0142 widzie\u0107 chwa\u0142\u0119 ani\u017celi<\/p>\n<p>ha\u0144b\u0119?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Has\u0142o \u201emi\u0142o\u015b\u0107 \u015bredniowieczna\u201d z regu\u0142y w pierwszej kolejno\u015bci przywodzi na <a class=\"post_morebtn\" href=\"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/1-wrzesnia-cykl-historia-i-kultura-sredniowieczna-inaczej-spotkanie-z-drem-piotrem-laskiem-pt-hostis-honori-invidia-milosc-na-sredniowiecznym-zamku\/\">Wiecej&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"xn-wppe-expiration":[],"xn-wppe-expiration-action":[],"xn-wppe-expiration-prefix":[],"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[],"class_list":["post-1028","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-relacje"],"acf":[],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-27 12:02:25","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1028","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1028"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1028\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1031,"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1028\/revisions\/1031"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1028"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1028"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}