{"id":16202,"date":"2018-11-12T20:41:39","date_gmt":"2018-11-12T19:41:39","guid":{"rendered":"http:\/\/test.ursynoteka.pl\/?page_id=16202"},"modified":"2019-04-11T13:03:45","modified_gmt":"2019-04-11T11:03:45","slug":"zbiory-biblioteki","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ursynoteka.pl\/index.php\/zbiory-biblioteki\/","title":{"rendered":"Zbiory biblioteki"},"content":{"rendered":"

Niemcewicz w zbiorach Ursynoteki<\/strong>
\nDzie\u0142a Juliana Ursyna Niemcewicza w zbiorach Biblioteki Publicznej im. Juliana Ursyna<\/strong><\/p>\n

Niemcewicza w Dzielnicy Ursyn\u00f3w m.st. Warszawy:<\/strong><\/p>\n

1. Bayki i powie\u015bci. T. I-II. Warszawa:1817
\n2. Dwaj panowie Sieciechowie. Powie\u015b\u0107. Wroc\u0142aw:1950, Krak\u00f3w:2003
\n3. Dzieje panowania Zygmunta III, kr\u00f3la polskiego, wielkiego ksi\u0119cia litewskiego. Tom I-III. Warszawa:1819, Krak\u00f3w:1860
\n4. Dziennik z czynno\u015bci moich w Ursinowie 1822-1831. Warszawa:2010
\n5. Dziennik z lat 1820-1828. Warszawa:2012
\n6. Dzienniki 1839-1841. Pu\u0142tusk:2008.
\n7. Dzienniki 1835-1836. Warszawa:2005
\n8. Jan z T\u0119czyna. Prawdziwe dzieje mi\u0142o\u015bci kr\u00f3lewny szwedzkiej Cecylii i szlachcica polskiego. Warszawa:1936
\n9. Lejbe i Siora, czyli listy dw\u00f3ch kochank\u00f3w. Romans. Krak\u00f3w:2004
\n10. Listy Litewskie. Warszawa:1812
\n11. Mowy Sejmowe 1788-1792. Warszawa:2011
\n12. Notes sur ma captivite a Saint-Petersbourg, en 1794,1795 et 1796. Paris:1843
\n13. Pami\u0119tnik Juliana Ursyna Niemcewicza o czasach Ksi\u0119stwa Warszawskiego (1807-1809). Warszawa:1902
\n14. Pami\u0119tniki czas\u00f3w moich. Tom I-II. Warszawa:1957
\n15. Pisma r\u00f3\u017cne wierszem i proz\u0105. Tom I. Warszawa:1803
\n16. Podr\u00f3\u017ce historyczne po ziemiach polskich mi\u0119dzy rokiem 1811 a 1828 odbyte. Pary\u017c:1858
\n17. Podr\u00f3\u017ce po Ameryce 1797-1807.Wroc\u0142aw:1959
\n18. Powr\u00f3t pos\u0142a. Komedia w 3 aktach. Cz\u0119\u015b\u0107 I-II. Warszawa:1930, Wroc\u0142aw:1950,1952,1961,1962, \u0141\u00f3d\u017a:1975, Warszawa:1993 i inne wydania
\n19. \u015apiewy historyczne. Krak\u00f3w:1835; Petersburg:1859,1862; Warszawa: \/b.r.\/, \/b.r.\/,1904, 1947, (1819-kserokopia)
\n20. W\u0142adys\u0142aw Bojomir. Warszawa:2009
\n21. Wyb\u00f3r poezyi. Warszawa:1909
\n22. Zbi\u00f3r pami\u0119tnik\u00f3w historycznych o dawnej Polszcze. Tom I-V. Lipsk:1838-1840<\/p>\n

\u201eDwaj panowie Sieciechowie\u201d<\/strong><\/p>\n

Powie\u015b\u0107 strukturalnie sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch odr\u0119bnych cz\u0119\u015bci. Pierwsz\u0105 z nich jest relacja narratora, kt\u00f3ry opisuje spotkanie z Florianem Sieciechem, jego matk\u0105 oraz odnalezienie pami\u0119tnik\u00f3w. Drug\u0105 stanowi\u0105 fragmenty pami\u0119tnik\u00f3w cz\u0142onk\u00f3w rodziny Sieciech\u00f3w: Wac\u0142awa Sieciecha (dziadka Floriana), oraz Stanis\u0142awa Sieciecha (syna Floriana). Zapiski
\nWac\u0142awa dotycz\u0105 lat 1710-1717, natomiast Stanis\u0142awa lat 1808-1812. Zapiski pisane przez dw\u00f3ch autor\u00f3w w dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych epokach, odleg\u0142ych od siebie o ca\u0142y wiek, zosta\u0142y zestawione na przemian. Zapiski r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 pod wieloma wzgl\u0119dami, zar\u00f3wno j\u0119zykiem, jak i prezentuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c ca\u0142kowicie odmienne spojrzenie na sprawy zwi\u0105zane z ojczyzn\u0105.<\/p>\n

\u201eDziennik z czynno\u015bci moich w Ursinowie 1822-1831\u201d<\/strong><\/p>\n

W 1822 roku Niemcewicz zakupi\u0142 maj\u0105tek \u201eRozkosz\u201d, kt\u00f3ry nazwa\u0142 \u201eUrsinowem\u201d. Przez ca\u0142y okres pobytu w posiad\u0142o\u015bci poeta sporz\u0105dza\u0142 zapiski zwi\u0105zane z prowadzeniem swego gospodarstwa, szczeg\u00f3\u0142owo notuj\u0105c zwi\u0105zane z nim wydatki. Niemcewicz prowadzi\u0142 sielski tryb \u017cycia, wprowadzi\u0142 oryginalne metody ogrodnictwa, sia\u0142 z powodzeniem nasiona
\nsprowadzane nawet z zagranicy. Jednocze\u015bnie aktywnie uczestniczy\u0142 w \u017cyciu kulturalnym i politycznym stolicy oraz bez reszty odda\u0142 si\u0119 w swoim maj\u0105tku tw\u00f3rczo\u015bci literackiej. W owym czasie Ursyn\u00f3w by\u0142 ch\u0119tnie odwiedzany przez wybitne osobisto\u015bci, staj\u0105c si\u0119 wa\u017cnym
\ni modnym miejscem spotka\u0144 warszawskich elit towarzysko-kulturalnych. Opracowany przez Izabell\u0119 Rusinow\u0105 r\u0119kopis jest nieocenionym materia\u0142em \u017ar\u00f3d\u0142owym dotycz\u0105cym historii Ursynowa.<\/p>\n

Dziennik z lat 1820-1828<\/strong><\/p>\n

Publikacja zawiera kilka dot\u0105d nieopublikowanych r\u0119kopis\u00f3w Juliana Ursyna Niemcewicza, napisanych w okresie Kr\u00f3lestwa Polskiego. Zapiski poprzedza poemat \u201eUrsin\u00f3w. Dumania\u201d pisany przez Niemcewicza od 1823 r., pocz\u0105tkowo utrzymany w tonie sielsko-romantycznym, stopniowo zmienia charakter na patriotyczno-wspomnieniowy. Poemat dobrze oddaje stan ducha Polak\u00f3w okresu zwi\u0105zanego z nast\u0119pn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 ksi\u0105\u017cki, tj. Dziennikiem Niemcewicza z lat 1820-1828. Swoist\u0105 klamr\u0105 spinaj\u0105c\u0105 dwie pierwsze cz\u0119\u015bci stanowi patetyczna i podnios\u0142a mowa Niemcewicza na cze\u015b\u0107 Tadeusza Ko\u015bciuszki. Publikacj\u0119 ko\u0144cz\u0105 dwa niewielkie utwory
\npt. \u201e\u017bale starego \u017co\u0142nierza\u201d i \u201eNadzieja\u201d. W drugim tek\u015bcie (wyg\u0142oszonym 3 maja 1831 r. na posiedzeniu Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk) autor wyra\u017ca przekonanie, \u017ce kiedy\u015b dojdzie do odbudowy niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa polskiego. Ca\u0142o\u015b\u0107 uzupe\u0142niono kr\u00f3tkim zarysem dziej\u00f3w Kr\u00f3lestwa Polskiego (lata 1815-1830) autorstwa Izabelli Rusinowej, co jest pomocne w
\nlepszym zrozumieniu prezentowanych utwor\u00f3w Niemcewicza.<\/p>\n

\u201eDzienniki 1835-1836\u201d<\/strong><\/p>\n

Niemcewicz by\u0142 jednym z pionier\u00f3w pisania dziennik\u00f3w, jako cz\u0142owiek ciekawy otaczaj\u0105cej go rzeczywisto\u015bci relacjonowa\u0142 wydarzenia w spos\u00f3b krytyczny z reporterskim zaci\u0119ciem. Jego pasji nieustannego notowania zawdzi\u0119czamy stosy r\u0119kopis\u00f3w, w kt\u00f3rych pospiesznie rejestrowa\u0142 zar\u00f3wno z pozoru b\u0142ahe wydarzenia, jak i fakty pierwszorz\u0119dne, cz\u0119sto rozgrywaj\u0105ce si\u0119 przed jego oczami. Dzienniki s\u0105 cennym \u017ar\u00f3de\u0142 wiedzy o dziejach politycznych i obyczajowych Polski w latach 1835-1836.<\/p>\n

\u201eDzienniki 1839-1841\u201d<\/strong><\/p>\n

Dzienniki Juliana Ursyna Niemcewicza z lat 1839-1841, ko\u0144cz\u0105ce edycj\u0119 Jego codziennych zapisk\u00f3w, znajduj\u0105 si\u0119 w r\u0119kopisach Biblioteki Polskiej w Pary\u017cu. Zawieraj\u0105 one wiadomo\u015bci nie tylko o pogarszaj\u0105cym si\u0119 stanie zdrowia poety i pisarza, zmiennej pogodzie paryskiej, ale przede wszystkim o zawirowaniach na arenie mi\u0119dzynarodowej oraz polityce carskiej wobec
\npoddanych \u2013 Polak\u00f3w.<\/p>\n

\u201eJan z T\u0119czyna\u201d<\/strong><\/p>\n

Powie\u015b\u0107 historyczna (powsta\u0142a w 1821-1823, wydana w 1824-1825). Niemcewicz nakre\u015bli\u0142 tu panoramiczny obraz czas\u00f3w Zygmunta Augusta, w centrum stawiaj\u0105c posta\u0107 Jana Chrzciciela T\u0119czy\u0144skiego, znanego wcze\u015bniej g\u0142\u00f3wnie z poematu Jana Kochanowskiego, zmar\u0142ego w 1563 roku w du\u0144skim wi\u0119zieniu. Autor czerpa\u0142 z wielu wzor\u00f3w: si\u0119gn\u0105\u0142 do powie\u015bci
\nScottowskiej \u2013 st\u0105d splecenie fikcji literackiej z histori\u0105 i drobiazgowe opisy. W\u0105tki mi\u0142osne opisane s\u0105 w konwencji romansu sentymentalnego, natomiast towarzysz\u0105cy g\u0142\u00f3wnemu bohaterowi grand hiszpa\u0144ski jest wzorowany na postaci Cervantesa. Z kolei opowiadaj\u0105c histori\u0119 ob\u0142\u0105kanego Eryka XIV, Niemcewicz buduje przejrzyst\u0105 paralel\u0119 z rz\u0105dami wielkiego ksi\u0119cia Konstantego.<\/p>\n

\u201eLejbe i Siora, czyli Listy dw\u00f3ch kochank\u00f3w\u201d<\/strong><\/p>\n

Powie\u015b\u0107 dotyczy dyskusji nad kwesti\u0105 \u017cydowsk\u0105, stanowi\u0142 zwart\u0105 koncepcj\u0119 asymilacji \u017byd\u00f3w z narodem polskim, przy jednoczesnym umniejszeniu wp\u0142yw\u00f3w sekty chasydzkiej. Autor wypowiedzia\u0142 si\u0119 jednoznacznie za zachowaniem odr\u0119bno\u015bci religijnych i narodowych mniejszo\u015bci \u017cydowskiej, posuwa\u0142 si\u0119 jednak do odwa\u017cnej i daleko id\u0105cej krytyki fanatyzmu i
\nzacofania chasyd\u00f3w. Swoje pogl\u0105dy autor w\u0142o\u017cy\u0142 w usta pozytywnych bohater\u00f3w, przeciwne opinie wypowiadaj\u0105 postaci negatywne. Utw\u00f3r \u0142\u0105czy elementy obyczajowe, satyryczne i romansowe. Ma wyra\u017any o\u015bwieceniowy charakter, \u0142\u0105cz\u0105cy dydaktyk\u0119 z problematyk\u0105 spo\u0142eczn\u0105.<\/p>\n

\u201eMowy Sejmowe 1788-1792\u201d<\/strong><\/p>\n

Mowy sejmowe Juliana Ursyna Niemcewicza (pos\u0142a inflanckiego) to bardzo wa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 spu\u015bcizny politycznej i intelektualnej Sejmu Czteroletniego. Zosta\u0142y przygotowane do druku i opracowane przez Aleksandra Czaj\u0119 i ukazuj\u0105 autora jako pos\u0142a niezwykle aktywnego, odwa\u017cnego, o pogl\u0105dach wybiegaj\u0105cych poza epok\u0119, prawdziwie zaanga\u017cowanego w sprawy ojczyzny.<\/p>\n

\u201ePowr\u00f3t pos\u0142a\u201d<\/strong><\/p>\n

Najbardziej znany utw\u00f3r z bogatego dorobku literackiego J.U. Niemcewicza. Jest to pierwsza polska komedia polityczna, powsta\u0142a w wyniku wydarze\u0144 rozgrywaj\u0105cych si\u0119 podczas obrad Sejmu Wielkiego. Pos\u0142em na ten sejm jest Walery, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie w trakcie zawieszenia obrad wraca do domu rodzinnego. Stara si\u0119 on o r\u0119k\u0119 Teresy, c\u00f3rki Starosty Gadulskiego. Na przeszkodzie ich zwi\u0105zkowi staj\u0105 jednak zaloty drugiego amanta kawalera
\nmodnego Szarmanckiego. Nie perypetie mi\u0142osne g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w s\u0105 jednak istot\u0105 sztuki. Postaci dramatu Niemcewicz uczyni\u0142 bowiem no\u015bnikami r\u00f3\u017cnych postaw: z jednej strony patriotycznych, obywatelskich, a z drugiej zupe\u0142nie wyzbytych troski o ojczyzn\u0119. I te w\u0142a\u015bnie zosta\u0142y zupe\u0142nie skompromitowane.<\/p>\n

\u201e\u015apiewy historyczne\u201d<\/strong><\/p>\n

Cykl pie\u015bni historyczno-patriotycznych b\u0119d\u0105cych syntetyczn\u0105 i idealn\u0105 wizj\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 Polski. Dzie\u0142o sk\u0142ada si\u0119 z pie\u015bni, czyli utwor\u00f3w wierszowanych, po\u015bwi\u0119conych wybitnym postaciom historycznym (m.in. w\u0142adcom: Boles\u0142aw Chrobry, Kazimierz wielki, Jan III Sobieski) oraz istotnym wydarzeniom z historii naszego kraju (pogrzeb ksi\u0119cia J\u00f3zefa
\nPoniatowskiego). \u015apiewy napisane przyst\u0119pnym j\u0119zykiem mia\u0142y popularyzowa\u0107 wiedz\u0119 na temat wielkiej przesz\u0142o\u015bci Polski, a tym samym krzewi\u0107 uczucia patriotyczne w w\u015br\u00f3d rodak\u00f3w.<\/p>\n

Adam Jerzy Czartoryski, \u201e\u017bywot Juliana Ursyna Niemcewicza\u201d<\/strong><\/p>\n

O istnieniu biografii Juliana Ursyna Niemcewicza napisanej przez ksi\u0119cia Adama Jerzego Czartoryskiego wiedz\u0105 tylko zawodowi historycy, zajmuj\u0105cy si\u0119 wiekiem XIX. Praca zosta\u0142a zapomniana. Tymczasem jest to niezwykle barwnie napisana opowie\u015b\u0107, maj\u0105ca walory pracy naukowej, zawieraj\u0105ca wiele informacji o Niemcewiczu. Do biografii do\u0142\u0105czone s\u0105 ciekawe dokumenty \u017ar\u00f3d\u0142owe z epoki, odnosz\u0105ce si\u0119 do dzia\u0142alno\u015bci publicznej jej bohatera (aneksy, listy).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"