Narody szybkim p\u0119dem do upadku lec\u0105,<\/em>
\n Lecz d\u0142ugo trzeba czeka\u0107, ni\u017ali si\u0119 o\u015bwiec\u0105,<\/em>
\n Nim si\u0119 zwalcz\u0105 przes\u0105dy, duch niezg\u00f3d ob\u0142udny,<\/em>
\n Nad wkorzenionym b\u0142\u0119dem tryumf \u015bwiat\u0142a trudny<\/em><\/p>\n

Powr\u00f3t Pos\u0142a akt 1, scena 2<\/p>\n

Julian Ursyn Niemcewicz urodzi\u0142 si\u0119 w roku 1758 w Skokach ko\u0142o Brze\u015bcia Litewskiego, jako syn Marcelego, podczaszego mielnickiego. By\u0142 wychowankiem szko\u0142y kadeckiej Stanis\u0142awa Augusta. W roku 1777 mianowany porucznikiem i adiutantem Kazimierza Czartoryskiego, podr\u00f3\u017cuje po Europie (do Wiednia, W\u0142och, Francji, Anglii), bierze czynny udzia\u0142 w organizacjach maso\u0144skich. W roku 1784 zostaje mistrzem warszawskiej lo\u017cy Tarcza P\u00f3\u0142nocy. W czasie Sejmu Wielkiego jest pos\u0142em inflanckim, dzia\u0142aczem obozu patriotycznego o propruskiej orientacji. Od stycznia1791 do lipca 1792 wsp\u00f3\u0142redaktorem \u201eGazety Narodowej i Obcej\u201d. Wtedy te\u017c powstaj\u0105 jego dramaty historyczne \u201eW\u0142adys\u0142aw pod Warn\u0105\u201d i \u201eKazimierz Wielki\u201d, a przede wszystkim komedie polityczne \u201eZa sukcesj\u0105 tronu\u201d jak j\u0105 w\u00f3wczas nazywano \u2013 \u201ePowr\u00f3t pos\u0142a\u201d (wyd.1790 r). Du\u017cym powodzeniem ciesz\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c bajki polityczne. Wyst\u0119puj\u0105ce w nich postacie, reprezentowa\u0142y alegorycznie przedstawione stronnictwa, pa\u0144stwa czy charakterystyczne dla orientacji politycznych osoby (\u201dSowa, zi\u0119ba i krogulec\u201d).Odbija\u0142y wszystkie wa\u017cniejsze poczynania Sejmu, pi\u0119tnowa\u0142y manewry konserwatyst\u00f3w, \u017cywo reagowa\u0142y na aktualne zagadnienia polityczne (\u201dOkr\u0119t\u201d \u201eKrety\u201d\u201dGmach podupad\u0142y\u201d, \u201e\u0179r\u00f3d\u0142a i s\u0142owiki\u201d).W warunkach zaogniaj\u0105cej si\u0119 walki si\u0119gn\u0105\u0142 Niemcewicz po pamflet polityczny: \u201eNa herszt\u00f3w targowieckich\u201d, \u201ePolak do swego narodu\u201d, \u201eFragment Biblie Targowickiej. Ksi\u0119gi Szcz\u0119snowe\u201d.<\/p>\n

Z W\u0142och, gdzie schroni\u0142 si\u0119 przed represjami carskimi, wr\u00f3ci\u0142 na wie\u015b\u0107 o wybuchu powstania 1794. Od bitwy pod Szczekocinami do kl\u0119ski maciejowickiej pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 sekretarza Ko\u015bciuszki. Ranny i wzi\u0119ty do niewoli, wywieziony zosta\u0142 do Petersburga i osadzony na dwa lata w twierdzy Pietropaw\u0142owskiej. Uwolniony przez Paw\u0142a I po \u015bmierci Katarzyny II, na pro\u015bb\u0119 chorego Ko\u015bciuszki wyjecha\u0142 z nim w grudniu 1796 roku do Ameryki, gdzie pozna\u0142 znakomitych m\u0119\u017c\u00f3w stanu: T.Jeffersona, G.Washingtona, J. Adamsa i innych. W 1800 roku o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Z.K.Livingston, wdow\u0105 po przyjacielu Ko\u015bciuszki i zamieszka\u0142 w miasteczku Elisabethtown. W 1802 -04 odby\u0142 podr\u00f3\u017c do Polski, aby uporz\u0105dkowa\u0107 sprawy maj\u0105tkowe po \u015bmierci ojca. W 1802 roku zosta\u0142 cz\u0142onkiem Towarzystwa Kr\u00f3lewskiego Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk. Z tego okresu pochodz\u0105 bajki, przek\u0142ady, dumy m.in. \u201eAlondzo i Helena\u201d (1802), \u201eDuma o kniaziu Michale Gli\u0144skim\u201d oraz poematy: \u201ePu\u0142awy\u201d i \u201eCztery pory \u017cycia cz\u0142owieka\u201d.W1807 roku wezwany przez S. Ma\u0142achowskiego, powr\u00f3ci\u0142 Nimcewicz do kraju.<\/p>\n

W Ksi\u0119stwie Warszawskim i Kr\u00f3lestwie Polskim by\u0142 m. in. sekretarzem Senatu i pierwszym prezesem nowo utworzonej Dyrekcji Rz\u0105dowej Teatru Narodowego. Od 1822 roku przebywa\u0142 na politycznej emeryturze. Wtedy te\u017c zi\u015bci\u0142o si\u0119 marzenie pisarza \u2013 wiecznego tu\u0142acza o w\u0142asnym kawa\u0142ku ziemi. 23 pa\u017adziernika 1922 roku Niemcewicz odkupi\u0142 Ursyn\u00f3w od Ignacego Kochanowskiego. Maj\u0105teczek nazywa\u0142 si\u0119 Rozkosz. Niemcewicz chcia\u0142 go nazwa\u0107 Ameryka. Przyjaciele radzili by tego nie czyni\u0142: \u201eNazwisko wolnego kraju wzi\u0119te b\u0119dzie za bunt, dlatego ostatecznie zdecydowa\u0142 si\u0119 nazwa\u0107 swoj\u0105 posiad\u0142o\u015b\u0107 Ursynowem. Zajmowa\u0142a ona teren po\u0142o\u017cony na skraju skarpy wi\u015blanej mi\u0119dzy S\u0142u\u017cewcem a Natolinem (wynosi\u0142a 20 m\u00f3rg). Poeta przebywa\u0142 w Ursynowie od wiosny do zimy. Uwielbia\u0142 swoj\u0105 wie\u015b, prace i eksperymenty ogrodnicze. Tutaj przyjmowa\u0142 licznych go\u015bci, gromadzi\u0142 zbiory. Ursyn\u00f3w sprzyja\u0142 zdrowiu i tw\u00f3rczo\u015bci pisarza. Tu powsta\u0142 jego tomik \u201eDumania w Ursynowie\u201d, a tak\u017ce jego znana powie\u015b\u0107 \u201eJan z T\u0119czyna\u201d. Tu mieszkaj\u0105c pracowa\u0142 na rzecz Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk.<\/p>\n

Po wybuchu powstania listopadowego wszed\u0142 do Rz\u0105du Narodowego. W 1831roku wyjecha\u0142 do Londynu w misji dyplomatycznej. W 1833 roku osiad\u0142 na emigracji w Pary\u017cu, gdzie zmar\u0142 21 maja 1841 roku. W 1933 roku maj\u0105tek Ursyn\u00f3w zosta\u0142 przez Rosjan skonfiskowany. Do ko\u0144ca \u017cycia by\u0142 niezwykle czynny, zwi\u0105zany z Adamem Jerzym Czartoryskim dzia\u0142a\u0142 w Towarzystwie Literackim, pisywa\u0142 do prasy emigracyjnej, tworzy\u0142 nowe dzie\u0142a.<\/p>\n

Julian Ursyn Niemcewicz to posta\u0107 wybitna, barwna i ciekawa. Jego bujne, pe\u0142ne przyg\u00f3d \u017cycie, po\u015bwi\u0119cone by\u0142o w ca\u0142o\u015bci realizacji idei niepodleg\u0142o\u015bci kraju. By\u0142 cz\u0142owiekiem b\u0142yskotliwym o wszechstronnych zainteresowaniach i kontaktach towarzyskich, urokliwym gaw\u0119dziarzem, oratorem, zbieraczem ksi\u0105\u017cek i medali, podr\u00f3\u017cnikiem (zwiedzi\u0142 Ameryk\u0119 P\u00f3\u0142nocn\u0105 i Europ\u0119). Jako pierwszy Polak uzyska\u0142 obywatelstwo ameryka\u0144skie, a tak\u017ce napisa\u0142 pierwsz\u0105 biografi\u0119 Georga Washingtona. By\u0142 tak\u017ce jednym z pierwszych polskich intelektualist\u00f3w utrzymuj\u0105cych si\u0119 z pracy umys\u0142owej \u2013 pisarstwa. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 cieszy\u0142a si\u0119 uznaniem w\u015br\u00f3d wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie mu \u017cyj\u0105cych. Uprawia\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 popularnych w\u00f3wczas form literackich. Jako autor \u201e\u015apiew\u00f3w historycznych\u201d (1816) poetyckiego \u201epi\u0119cioksi\u0119gu\u201d dziej\u00f3w Polski z muzyk\u0105 Kurpi\u0144skiego i powie\u015bci \u201eDwaj Panowie Sieciechowie\u201d (1815), \u201eJan z T\u0119czyna\u201d (1821-23), odegra\u0142 rol\u0119 pioniersk\u0105. Wiele lat pisa\u0142 swoje dzienniki i pami\u0119tniki, kt\u00f3re s\u0105 do dzisiaj nieocenionym \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy o pierwszej po\u0142owie XIX wieku.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"